Ψηφιακό ευρώ: Σε τροχιά υλοποίησης από το Eurogroup

Ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά projects ψηφιακών πληρωμών περνά σε φάση υλοποίησης. Μετά την άτυπη συνεδρίαση του Eurogroup στην Κοπεγχάγη, ο πρόεδρος Πασκάλ Ντόναχιου δήλωσε ότι υπάρχει συμφωνημένο πλαίσιο στα βασικά τεχνικά ζητήματα του ψηφιακού ευρώ. Όπως σημείωσε, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης κατέληξαν σε ευρεία σύγκλιση για δύο κομβικά θέματα: το “ταβάνι” στα όρια κατοχής και τη διαδικασία έκδοσης του νέου CBDC.

Ο Ντόναχιου υπογράμμισε ότι η ισορροπία που βρέθηκε «σέβεται τις αρμοδιότητες κάθε θεσμού» και πλέον περνά σε νομική επεξεργασία υπό την Προεδρία του Συμβουλίου, πριν επιστρέψει σε επίπεδο Ecofin. «Κεντρικό ζητούμενο παραμένει η ενίσχυση της δημόσιας κατανόησης και εμπιστοσύνης στο εγχείρημα», τόνισε.

«Πολιτική δήλωση» και οικονομική κυριαρχία

Στη συζήτηση συμμετείχαν η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ και ο επίτροπος Οικονομικών Βάλντις Ντομπρόβσκις. Από κοινού με τον Ντόναχιου σημείωσαν ότι «το ψηφιακό ευρώ δεν είναι απλώς ένα μέσο πληρωμής, αλλά και μια πολιτική δήλωση για την οικονομική κυριαρχία της Ευρώπης». Το πλαίσιο έρχεται στο προσκήνιο μέσα στη συνολικότερη στρατηγική στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ (ενέργεια, άμυνα, χρηματοπιστωτικά συστήματα).

Χρονοδιάγραμμα: Από τον νόμο στην εφαρμογή

Η ΕΚΤ εκκίνησε την πρωτοβουλία το 2021, ενώ η Κομισιόν κατέθεσε πρόταση νόμου τον Ιούνιο 2023. Το Συμβούλιο στοχεύει να ολοκληρώσει τη δική του πλευρά έως τέλος 2025, με την ΕΚΤ να ελπίζει πως ο νόμος θα ισχύει ως τον Ιούνιο 2026. Έπειτα θα απαιτηθούν 2,5–3 έτη τεχνικής υλοποίησης: πρακτικά, ψηφιακό ευρώ πριν από το 2029 δεν αναμένεται.

Τι είναι το ψηφιακό ευρώ

Το ψηφιακό ευρώ θα είναι ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, διαθέσιμο σε όλους χωρίς χρέωση και απολύτως ασφαλές εντός της ζώνης του ευρώ. Όπως αναφέρει η ΕΚΤ, «στην ολοένα και περισσότερο ψηφιοποιημένη κοινωνία μας, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί βήμα προόδου για το ενιαίο μας νόμισμα». Σήμερα δεν υπάρχει ενιαία ευρωπαϊκή επιλογή που να καλύπτει όλη τη ζώνη του ευρώ για πληρωμές με κάρτα—σε 13 από 20 χώρες κυριαρχούν διεθνή σχήματα. Το ψηφιακό ευρώ στοχεύει να προσφέρει ένα ευρωπαϊκό, διαλειτουργικό εργαλείο αποδεκτό παντού.

Πώς θα λειτουργεί στην πράξη

• Θα φυλάσσεται σε ηλεκτρονικό πορτοφόλι (wallet) που θα δημιουργείται μέσω τράπεζας ή δημόσιου φορέα.
• Οι χρήστες θα μπορούν να “φορτίζουν” το wallet με μεταφορά από τον τραπεζικό τους λογαριασμό και να το χρησιμοποιούν για ηλεκτρονικές συναλλαγές (online) αλλά και εκτός σύνδεσης (offline πληρωμές).
• Στο αρχικό rollout μπορεί να υπάρξουν περιορισμοί χρήσης ανά χρήστη και όρια κατοχής για λόγους σταθερότητας και προστασίας του τραπεζικού συστήματος.
• Σημαντικό: θα είναι δυνατή η φόρτιση και χρήση χωρίς internet, διευκολύνοντας τη χρηματοοικονομική ενσωμάτωση και τη συμπερίληψη πολιτών με χαμηλή ψηφιακή εξοικείωση.

Τα βασικά οφέλη

• Ακεραιότητα: Διασφαλίζει πρόσβαση των πολιτών σε χρήμα κεντρικής τράπεζας ακόμα και αν περιοριστούν τα μετρητά.
• Ανθεκτικότητα: Ενισχύει την αυτονομία πληρωμών απέναντι σε εναλλακτικές λύσεις (π.χ. crypto).
• Ενσωμάτωση: Δημιουργεί πανευρωπαϊκό πλαίσιο πληρωμών με διαλειτουργικότητα.
• Διαφοροποίηση: Προσθέτει εναλλακτικά rails πληρωμών δίπλα στα ιδιωτικά δίκτυα.
• Εμπιστοσύνη: Ενισχύει την εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και το ευρωσύστημα.