ΕΛΣΤΑΤ: Τρόφιμα, στέγαση και μεταφορές οι μεγαλύτερες δαπάνες των νοικοκυριών

Σύμφωνα με την έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών ανήλθε σε 20.694,48 ευρώ ή 1.724,54 ευρώ μηνιαίως, σημειώνοντας αύξηση 3,6% σε τρέχουσες τιμές σε σχέση με το 2023. Σε σταθερές τιμές, η αύξηση περιορίζεται στο 1%, λόγω της επίδρασης του πληθωρισμού (2,6%).

Η μέση ετήσια δαπάνη παραμένει πάντως μειωμένη κατά 16,6% σε σχέση με το 2008, γεγονός που καταδεικνύει τις μακροχρόνιες πιέσεις στα εισοδήματα.

Πού ξοδεύουν τα περισσότερα οι πολίτες

Οι Έλληνες καταναλωτές συνεχίζουν να δαπανούν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους σε τρεις βασικές κατηγορίες:

• Είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά: 20,7%
• Στέγαση: 14,4%
• Μεταφορές: 13,3%

Αντίθετα, οι μικρότερες δαπάνες καταγράφονται στην ασφάλεια και τις οικονομικές υπηρεσίες (2,2%).

Ανισότητες μεταξύ πλουσίων και φτωχών

Τα στοιχεία αναδεικνύουν μεγάλες διαφορές μεταξύ κοινωνικών στρωμάτων:

• Για το φτωχότερο 20% του πληθυσμού, το μερίδιο της δαπάνης σε τρόφιμα και στέγαση φθάνει το 55,9%.
• Για το πλουσιότερο 20%, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 24,7%.
• Η μέση ισοδύναμη δαπάνη του πλουσιότερου 20% είναι 5,68 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του φτωχότερου 20%.

Παράλληλα, τα φτωχά νοικοκυριά διαθέτουν το 33,7% του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα, όταν τα μη φτωχά το 19,7%.

Γεωγραφικές διαφορές

Η έρευνα καταγράφει σημαντικές αποκλίσεις ανά περιφέρεια:

• Η υψηλότερη μέση ετήσια δαπάνη εντοπίζεται στην Αττική (24.363,24 ευρώ).
• Η χαμηλότερη στη Στερεά Ελλάδα (14.214,96 ευρώ).
• Τα νοικοκυριά σε αστικές περιοχές ξοδεύουν 1.821,26 ευρώ τον μήνα, ενώ στις αγροτικές μόλις 1.296,41 ευρώ, δηλαδή 28,8% λιγότερο.

Μεταβολές στις επιμέρους κατηγορίες

Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση δαπανών καταγράφεται σε:

• Αναψυχή και πολιτισμό (+13,5%)
• Ένδυση και υπόδηση (+9,5%)
• Εστίαση και ξενοδοχεία (+6,5%)

Αντίθετα, μείωση σημειώνεται σε:

• Διαρκή αγαθά και επικοινωνίες (-1,1%)

Τι καταναλώνουν τα νοικοκυριά σε τρόφιμα

Αυξήσεις δαπανών παρατηρούνται σε:

• Έλαια και λίπη (+12,6%)
• Ψάρια (+9,3%)
• Φρούτα (+4,8%)
• Σοκολάτα, ζάχαρη, γλυκά (+4,5%)
• Λαχανικά (+3,3%)
• Κρέας (+3%)

Μειώσεις καταγράφονται σε:

• Λοιπά είδη διατροφής (-11,9%)
• Γαλακτοκομικά και αυγά (-1,7%)
• Δημητριακά και ψωμί (-0,8%)

Ειδικά στο ελαιόλαδο, σημειώθηκε εντυπωσιακή πτώση 13,9%.

Ενέργεια και κατοικία

Η κατανάλωση ενέργειας δείχνει ότι τα νοικοκυριά στρέφονται περισσότερο στην ηλεκτρική ενέργεια:

• Ηλεκτρική ενέργεια: +8,3%
• Στερεά καύσιμα: -16,2%
• Φυσικό αέριο: -14,8%
• Υγρά καύσιμα: -8,3%

Στη θέρμανση, κυριαρχεί το καλοριφέρ πετρελαίου (36,6%), ενώ το 18,4% των νοικοκυριών χρησιμοποιεί φυσικό αέριο.

Εξοπλισμός και διαβίωση

Τα στοιχεία δείχνουν το επίπεδο εξοπλισμού των νοικοκυριών:

• 98,8% διαθέτουν τηλεόραση
• 95,8% κινητό τηλέφωνο
• 80,2% υπολογιστή με internet
• 69% αυτοκίνητο
• 42,1% πλυντήριο πιάτων (αυξημένο κατά 10,4% σε σχέση με το 2023)

Το 57,6% ζει σε κατοικίες 61–100 τ.μ., ενώ το 43,1% χρησιμοποιεί τρία δωμάτια.