Κρίνετε γιατί χανόμαστε…

Αν ρωτούσαμε τον μέσο, σημερινό, Έλληνα τη γνώμη του για την κοινωνία μας, θα μας έλεγε πως πρόκειται για μια κοινωνία που το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι κρίνει τους πάντες και τα πάντα. Είναι όντως έτσι; Εξαρτάται…

Η αλήθεια είναι πως ο μέσος Έλληνας περιμένει στη γωνιά τον διπλανό του ή κάποιον διάσημο έτσι ώστε με το πρώτο στραβοπάτημά του να βγάλει χολή και να δείξει την δική του «ανωτερότητα» ασκώντας του «κριτική». Στην πραγματικότητα όμως αυτό δεν είναι κριτική. Είναι η έκφραση του μίσους που κουβαλάει και ένας υφέρπων ναρκισσισμός. Η κριτική δεν έχει καμία σχέση με αυτά. Υπό αυτή την έννοια η κοινωνία μας όχι απλώς δεν χαρακτηρίζεται από υπερβολική κριτική αλλά πάσχει από την παντελή απουσία της.

Κριτική σκέψη στην Πολιτική

Ας δούμε το κομμάτι της πολιτικής, που επηρεάζει την καθημερινότητα όλων μας. Η απουσία της κριτικής είναι εμφανέστατη. Αν η κοινωνία μας είχε, έστω στο ελάχιστο, κριτική διάθεση δε θα πείθονταν τόσο εύκολα από τον κάθε λαοπλάνο που τάζει «Αλλαγή», «Εκσυγχρονισμό», «Σκίσιμο Μνημονίων» ή «Ανάπτυξη». Η χώρα μας θα ψήφιζε άξιους και όχι πωλητές αφηγημάτων. Εδώ, θα βρεθούν κάποιοι και θα μου πουν «να η νέα γενιά δε πείθεται και γι’ αυτό απέχει», όμως αυτό είναι η μίση αλήθεια. Η νέα γενιά όντως δε ψηφίζει αλλά όχι επειδή δε πείθεται εύκολα. Απλώς βαριέται να θέσει σε λειτουργία την κριτική της και να πάρει θέση. Επομένως, βολεύεται με την γενική απόρριψη, όχι από γνώση αλλά από τεμπελιά. 

Κριτική σκέψη στην Τέχνη

Πάμε στη τέχνη τώρα. Δε θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση μιας και η κριτική δε σε κάνει συμπαθή. Σήμερα, απουσιάζουν σχεδόν από παντού οι κριτικές βιβλίων και θεατρικών παραστάσεων. Οι κριτικοί αρκούνται μόνο στην παρουσίαση της υπόθεσης και στην εξύμνηση του συγγραφέα ή του σκηνοθέτη με τον απαράβατο όρο να είναι φίλος τους. Τρίζουν τα κόκαλα του Φώτου Πολίτη, του Ρένου Αποστολίδη, του Κώστα Γεωργουσόπουλου και μερικών άλλων που με τις κριτικές τους καθοδήγησαν ολόκληρες γενιές, διαμορφώνοντας αισθητικά κριτήρια.

Κριτική σκέψη στη Δημοσιογραφία

Τέλος, σειρά έχει η δημοσιογραφία. Εδώ δε χρειάζεται να πούμε πολλά. Είναι ηλίου φαεινότερο πως η πλειοψηφία των δημοσιογράφων λερώνει καθημερινά την ιστορία του κλάδου, καθώς αντί να ασκεί κριτική στην εξουσία προτιμά να την λιβανίζει και να την ορέγεται.

Σε αντίθεση με ό,τι μαθαίνουμε από μικροί στο σχολείο ή ακόμα και μέσα από τις θρησκευτικές μας παραδώσεις (Μη κρίνεις για να μη κριθείς), η σημασία της κριτικής είναι τεράστια. Με την κριτική, εκτός από ότι δε χειραγωγούμαστε εύκολα, ενισχύεται η φιλομάθειά μας – αφού για να κρίνεις πρέπει να γνωρίζεις – ενώ συγχρόνως μας κάνει να παραμένουμε σταθεροί και συνεπείς στις αξίες μας καθώς καλούμαστε να πάρουμε θέση, την οποία δε θα μπορούμε να αναιρέσουμε όταν πια δε θα μας συμφέρει. Αυτό φυσικά δεν ισχύει στην περίπτωση που το όνομά σου είναι «Άδωνις» και το επώνυμό σου «Γεωργιάδης».

Πηγή φωτογραφίας: Lifo