Τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι ατομικές, ενώ έξι στις δέκα δεν απασχολούν μισθωτούς. Πρόκειται είτε για ελεύθερους επαγγελματίες είτε για σχήματα που στηρίζονται σε αδήλωτη εργασία. Η επιχειρηματική βάση παραμένει υπερσυγκεντρωμένη στις υπηρεσίες, με τον τουρισμό και την εστίαση στον πυρήνα της νέας επιχειρηματικότητας, κλάδους με γρήγορα έσοδα αλλά υψηλή ευαλωτότητα σε οικονομικές, γεωπολιτικές και κλιματικές αναταράξεις.
Τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (2023)
Το πλήθος ενεργών επιχειρήσεων στη βιομηχανία, τις κατασκευές, το εμπόριο και τις υπηρεσίες ανήλθε σε 932.549 (από 917.441 το 2022). Από αυτές:
697.484 είναι ατομικές (~75%) και 574.264 (61%) χωρίς μισθωτούς.
Οι περισσότεροι ενεργοί ΑΦΜ εντοπίζονται σε: Χονδρικό–Λιανικό εμπόριο (222.793, 23,9%), Επαγγελματικές–Επιστημονικές–Τεχνικές δραστηριότητες (161.222, 17,3%) και Καταλύματα–Εστίαση (108.413, 11,6%).
Μεταποίηση: Μικρό αποτύπωμα
Η μεταποίηση αντιστοιχεί μόλις στο 6,15% του συνόλου (57.326 επιχειρήσεις) και χαρακτηρίζεται από πολύ μικρή κλίμακα: σχεδόν οι μισές (28.203) χωρίς μισθωτούς και 19.424 με 1–4 εργαζόμενους. Περίπου το 70% των ΜμΕ δραστηριοποιείται σε υπηρεσίες χαμηλής έντασης γνώσης και χαμηλής τεχνολογίας μεταποίηση, απασχολώντας 76,6% των εργαζομένων και παράγοντας 66,3% της προστιθέμενης αξίας των ΜμΕ. Αποτέλεσμα; Περιορισμένες οικονομίες κλίμακας και δυσκολία τεχνολογικού εκσυγχρονισμού.
Τι σημαίνει για παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα
Σχεδόν το 47% των απασχολούμενων στην Ελλάδα εργάζεται σε επιχειρήσεις <10 ατόμων (ΕΕ-27: 30,1%), ενώ οι αυτοαπασχολούμενοι είναι 27,1% (ΕΕ-27: 13,7%). Η οικονομία παραμένει εντάσεως εργασίας, με τη βιομηχανία να συνεισφέρει 15,1% στην ΑΠΑ (2024), ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Η παραγωγικότητα υποχωρεί, η ανταγωνιστικότητα υστερεί, και η μεγέθυνση του ΑΕΠ στηρίζεται κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση.
Η διεθνής αποτύπωση το 2025
Στην Παγκόσμια Επετηρίδα Ανταγωνιστικότητας του IMD, η Ελλάδα κατατάσσεται 50ή ανάμεσα σε 69 χώρες (έτος αναφοράς 2024). Ο πυλώνας «Επιχειρηματική Αποτελεσματικότητα» υποχωρεί κατά 9 θέσεις (στην 53η). Σαφές μήνυμα: απαιτούνται επενδύσεις σε κλάδους που δημιουργούν πολλές, νέες, σταθερές θέσεις εργασίας, κυρίως στη μεταποίηση, για ανθεκτικότητα και εξωστρέφεια.
Τι είδους επιχειρήσεις ανοίγουν
Από τις 78.754 νέες επιχειρήσεις (2023), οι 54.193 (69%) ήταν ατομικές και οι 61.169 (78%) χωρίς μισθωτούς. Πρώτες σε «γεννήσεις»: Επαγγελματικές–Επιστημονικές–Τεχνικές (14.693, 18,7%), Εμπόριο (13.001, 16,5%) και Καταλύματα–Εστίαση (9.616, 12,2%). Ακόμη και οι «γαζέλες» (επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης) εντοπίζονται κυρίως σε καταλύματα–εστίαση. Με άλλα λόγια: η νέα επιχειρηματικότητα παραμένει πληθωρική αλλά μικροκλίμακας.
Το διακύβευμα της επόμενης μέρας
Χωρίς αναβάθμιση κλάδων σε τεχνολογία, βιομηχανία και logistics, χωρίς συγχωνεύσεις/συστάδες (clusters) και πρόσβαση σε κεφάλαιο, η οικονομία δεν «χτίζει» κλίμακα. Κρίσιμες προτεραιότητες:
α) Κίνητρα μεγέθυνσης (φορολογικά–ασφαλιστικά) για μετάβαση από ατομική σε μικρή/μεσαία επιχείρηση.
β) Ψηφιακός/παραγωγικός μετασχηματισμός ΜμΕ με R&D, πιστοποιήσεις, εξαγωγική στήριξη.
γ) Εστίαση σε αλυσίδες αξίας υψηλότερης τεχνολογίας ώστε η παραγωγικότητα να αυξηθεί βιώσιμα.
Leave a Reply