Φλωρίδης: Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο

Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο, τις πρώτες εδώ και 80 χρόνια, παρουσίασε ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, επισημαίνοντας ότι οι νέες ρυθμίσεις «προσαρμόζουν τον Αστικό Κώδικα στα σύγχρονα κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα». Οι παρεμβάσεις εστιάζουν στην προστασία των κληρονόμων από υπέρογκα χρέη, στην εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων και σε νέες προβλέψεις για ανύπαντρους συμβιούντες.

Προστασία από χρέη κληρονομιάς

Με το νέο πλαίσιο, τα χρέη της κληρονομιάς βαρύνουν τους κληρονόμους μόνο μέχρι την αξία της περιουσίας. Ο Υπουργός ξεκαθάρισε πως «ο κληρονόμος δεν επιβαρύνεται ποτέ με τη δική του περιουσία». Οποιαδήποτε οφειλή υπερβαίνει το ύψος της κληρονομιάς διαγράφεται, λύνοντας προβλήματα που προέκυψαν από καθυστερημένες αποποιήσεις ή εσφαλμένες εκτιμήσεις περιουσιών.

Κληρονομικές συμβάσεις – πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο

Για πρώτη φορά θεσμοθετούνται οι κληρονομικές συμβάσεις, μέσω των οποίων ο διαθέτης μπορεί εν ζωή να συμφωνεί με τους κληρονόμους την κατανομή της περιουσίας. Οι συμβάσεις είναι μη ανακλητές και «αποτρέπουν μεταθανάτιες συγκρούσεις», σύμφωνα με τον Υπουργό.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης ενός παιδιού εν ζωή, με αντάλλαγμα την παραίτηση από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα, ώστε να αποφεύγεται η διπλή διεκδίκηση.

Αλλαγές στη νόμιμη μοίρα και στην κατανομή

Τροποποιείται και η αναλογία κατανομής μεταξύ επιζώντος συζύγου και παιδιών. Με ένα παιδί, ο σύζυγος θα λαμβάνει 1/3 της περιουσίας αντί για 1/4. Στη νόμιμη μοίρα, επιτρέπεται πλέον σε ιδρύματα και επιχειρήσεις που κληρονομούν περιουσία να αποζημιώνουν τους δικαιούχους, ακόμη και μέσω πώλησης περιουσιακών στοιχείων.

Προστασία συμβιούντων και αυστηρότερο πλαίσιο για διαθήκες

Θεσπίζεται ειδική προστασία για συμβιούντες χωρίς γάμο, οι οποίοι μπορούν να παραμένουν στην κοινή κατοικία για συγκεκριμένο διάστημα μετά τον θάνατο του συντρόφου.
Παράλληλα, απαγορεύονται διαθήκες υπέρ προσώπων που εργάζονται σε δομές φροντίδας, με εξαιρέσεις μόνο υπό όρους.

Οι ιδιόχειρες διαθήκες παραμένουν, αλλά πλέον πρέπει να κηρύσσονται κύριες από δικαστήριο, ενώ σε αμφιβολίες θα πραγματοποιείται γραφoλογική πραγματογνωμοσύνη. Σε περιπτώσεις θανάτου χωρίς κληρονόμους, η περιουσία θα πηγαίνει στο Δημόσιο, εκτός εάν υπάρχει συμβιών σύντροφος.

Επιτάχυνση απονομής δικαιοσύνης

Ο Υπουργός τόνισε τη μεγάλη μείωση καθυστερήσεων: από 4 χρόνια σε 1,5 χρόνο στην Αθήνα και κάτω από 280 ημέρες στην υπόλοιπη χώρα. Στις διαθήκες, «οι 400 ημέρες έγιναν 7» χάρη στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα.