Νόμο του κράτους αποτελεί πλέον το νομοσχέδιο Κεφαλογιάννη «Ενεργή Μάχη» του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, μετά την ψήφισή του από την Ολομέλεια της Βουλής την Πέμπτη. Πρόκειται για μια ολιστική μεταρρύθμιση της Πολιτικής Προστασίας, που στοχεύει σε συνολική αναμόρφωση του πλαισίου πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης απέναντι σε δασικές πυρκαγιές, αλλά και σε φυσικές, τεχνολογικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές.
Σύμφωνα με όσα επισημαίνονται, σημαντικό μέρος των διατάξεων έλαβε στήριξη και από κόμματα της αντιπολίτευσης, στοιχείο που αναδείχθηκε ως ένδειξη ευρύτερης αποδοχής επιμέρους ρυθμίσεων του νέου πλαισίου.
Νέο μοντέλο διοίκησης, αξιολόγηση καταστροφών και δεκαετής σχεδιασμός
Στον πυρήνα του νόμου εντάσσεται η θεσμοθέτηση ενός σύγχρονου Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System), με ενιαίο επιχειρησιακό μοντέλο, σαφείς κανόνες εμπλοκής, συγκεκριμένη διοίκηση στο πεδίο και επιχειρησιακά/περιφερειακά κέντρα διαχείρισης κρίσεων. Παράλληλα, θεσπίζεται κοινή επιχειρησιακή γλώσσα και πιο καθαρή κατανομή ρόλων ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να αντιμετωπιστούν προβλήματα κατακερματισμού του προηγούμενου μοντέλου.
Για πρώτη φορά προβλέπεται επίσης θεσμοθετημένη άντληση επιχειρησιακών διδαγμάτων από μεγάλες καταστροφές, με σύσταση ειδικών επιστημονικών επιτροπών αξιολόγησης για εκτεταμένα συμβάντα, όπως μεγάλες δασικές πυρκαγιές, αλλά και με καθιέρωση Επιτροπής Ετήσιου Απολογισμού Αντιπυρικής Περιόδου. Ο απολογισμός θα περιλαμβάνει μετρήσιμους δείκτες, όπως χρόνοι απόκρισης, αίτια πυρκαγιών, διαθεσιμότητα μέσων και κόστος κινητοποίησης, ενώ η ετήσια έκθεση θα διαβιβάζεται στη Βουλή και θα δημοσιοποιείται, ενισχύοντας διαφάνεια και λογοδοσία.
Σημαντική τομή αποτελεί και η καθιέρωση δεκαετούς στρατηγικού σχεδίου ολοκληρωμένης διαχείρισης δασικών πυρκαγιών, με μετρήσιμους στόχους πρόληψης, ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και Δήμο, τοπική εξειδίκευση και ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων στοιχείων, όπως υποδομές, δίκτυα, δασικοί δρόμοι και μονοπάτια. Η λογική του σχεδιασμού μεταφέρει το βάρος από την απλή διαχείριση κρίσης στη συστηματική πρόληψη.
ΟΤΑ, επιστημονική τεκμηρίωση και εκπαίδευση στην πρώτη γραμμή
Το νέο πλαίσιο δίνει έμφαση και στην ενίσχυση της πρόληψης στους ΟΤΑ, με δημιουργία Επιτροπής Αξιολόγησης και Ελέγχου έργων πρόληψης (όπως αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα), ενώ προβλέπεται δυνατότητα επικουρικής αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς δήμους εντός 90 ημερών. Παράλληλα, θεσπίζεται μηχανισμός ελέγχου υλοποίησης και λογοδοσίας, καθώς και δυνατότητα υποστηρικτικής ανάθεσης καθηκόντων ωρίμανσης, υλοποίησης και διαχείρισης δράσεων στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), ώστε ο σχεδιασμός να μετατρέπεται σε εφαρμόσιμες παρεμβάσεις, ιδιαίτερα σε επίπεδο Περιφερειών και Δήμων.
Στο πεδίο της επιστημονικής υποστήριξης, ενισχύεται η Εθνική Βάση Δεδομένων, ιδρύεται Μονάδα Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας στο ΕΣΚΕΔΙΚ και συγκροτείται Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου. Στόχος είναι όχι μόνο η πρόγνωση των καιρικών φαινομένων, αλλά και η αποτίμηση των πιθανών συνεπειών τους, με ενσωμάτωση δεδομένων και ανάλυσης κινδύνου στη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, αναβαθμίζεται το πλαίσιο εκπαίδευσης μέσω της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, με αύξηση από 3% σε 10% της ειδικής κατηγορίας εισαγωγής για πολύτεκνους και τρίτεκνους, καθώς και με ρυθμίσεις για ειδική μετάταξη και εκπαίδευση αποφοίτων παραγωγικών σχολών, με στόχο την ενίσχυση της στελέχωσης και του επαγγελματισμού του Σώματος.
Πώς ψήφισαν τα κόμματα και τι είπε ο Κεφαλογιάννης
Η «Ενεργή Μάχη» συγκέντρωσε αξιοσημείωτη στήριξη και από την αντιπολίτευση σε επιμέρους άρθρα. Ειδικότερα, υπερψηφίστηκαν 78 άρθρα από το ΠΑΣΟΚ, 27 από τον ΣΥΡΙΖΑ, 1 από το ΚΚΕ, 43 από τη Νέα Αριστερά, 5 από την Ελληνική Λύση και 38 από τη Νίκη.
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, ανέδειξε ως βασικό χαρακτηριστικό της πρωτοβουλίας τη μακρά και συστηματική διαβούλευση με φορείς, επιστημονικές ενώσεις, υπηρεσιακά στελέχη και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Όπως υπογράμμισε, κατά την ακρόαση στην αρμόδια Επιτροπή, η συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων από την επιστημονική κοινότητα, τις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, τις Περιφέρειες, τους Δήμους και την κοινωνία των πολιτών χαιρέτισε το νομοσχέδιο ως βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.
Ο ίδιος σημείωσε ακόμη ότι «η επιστημονική κοινότητα δεν κλήθηκε απλώς να επικυρώσει ειλημμένες αποφάσεις, αλλά να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση των ρυθμίσεων», τονίζοντας πως ενσωματώθηκαν προτάσεις φορέων και κομμάτων της αντιπολίτευσης τόσο στη δημόσια διαβούλευση όσο και κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή και στην Ολομέλεια.
Leave a Reply