Πώς αντιμετώπιζαν τον άνθρωπο οι αρχαίοι Έλληνες; Σαν ένα απλό σώμα που γεννιέται, μεγαλώνει και πεθαίνει; Ή υπάρχει μέσα μας κάτι που δεν τελειώνει τόσο εύκολα; Πότε θεμελιώθηκε η διττότητα της ψυχής και του σώματος;
Το βιβλίο ξεκινά από απλά, αλλά καθόλου εύκολα ,ερωτήματα και μας δείχνει πώς οι αρχαίοι Έλληνες προσπάθησαν πρώτοι να τα απαντήσουν με συστηματικό τρόπο. Στα Ομηρικά Έπη ο άνθρωπος είναι πάνω απ’ όλα θνητός. Η ζωή είναι πολύτιμη ακριβώς επειδή τελειώνει. Δεν υπάρχει ακόμη η καθαρή ιδέα ενός «εσωτερικού εαυτού» όπως τη σκεφτόμαστε σήμερα.
Με τον Πλάτων η ψυχή γίνεται το κέντρο. Δεν είναι απλώς η πνοή της ζωής, αλλά το πιο ουσιαστικό κομμάτι μας ,αυτό που γνωρίζει, που κρίνει, που μπορεί να υπάρξει και πέρα από το σώμα.
Ο Αριστοτέλης θα προτείνει μια πιο ενιαία εικόνα: δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς σώμα και ψυχή μαζί. Δεν είναι δύο ξένοι κόσμοι. Είναι μία ζωντανή ενότητα. Και οι Στωικοί θα επιμείνουν ότι το κρίσιμο δεν είναι τόσο η αθανασία, όσο ο τρόπος ζωής. Ο καλός βίος είναι εκείνος που κυβερνάται από τη λογική , όχι καταπιέζοντας τα συναισθήματα, αλλά βάζοντάς τα σε τάξη.
Το βιβλίο μου άρεσε πραγματικά. Είναι απλό , κατανοητό και ουσιαστικό χωρίς να γίνεται βαρύ. Δεν προϋποθέτει να έχεις διαβάσει Πλάτωνα ή Αριστοτέλη για να το παρακολουθήσεις. Αντίθετα, λειτουργεί εξαιρετικά και ως εισαγωγή σε αυτούς. Και αν τους έχεις ήδη διαβάσει, σου δίνει έναν τρόπο να δεις τις ιδέες τους πιο οργανωμένα και συνολικά.
Σήμερα λοιπόν με όσα έχουμε μάθει και από την πρόοδο της επιστήμης άραγε μπορούμε να απαντήσουμε αυτή την αρχαία αγωνία;
Βιβλίο: Νους , Ψυχή και Σώμα στον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό
Εκδόσεις: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Leave a Reply