ΟΟΣΑ: Αξιοθαύμαστη πρόοδος για την Ελλάδα

Ο ΟΟΣΑ αποτυπώνει μια σημαντική πρόοδο της Ελλάδας στην αναμόρφωση του κρατικού προϋπολογισμού, επισημαίνοντας όμως ότι το κρίσιμο επόμενο βήμα δεν είναι πια ο σχεδιασμός των εργαλείων, αλλά η αξιοποίησή τους για ουσιαστικές πολιτικές αποφάσεις. Η σχετική μελέτη, που παρουσιάστηκε στην Αθήνα, καταγράφει ότι η χώρα έχει περάσει από ένα μοντέλο απλής καταγραφής δαπανών σε ένα σύστημα που μπορεί να αξιολογεί την αποδοτικότητα, την επίδοση και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των δημόσιων πολιτικών. Στην παρουσίαση της έκθεσης, ο Jón R. Blöndal έκανε λόγο για «αξιοθαύμαστη πρόοδο», χαρακτηρίζοντας μάλιστα την Ελλάδα «πηγή έμπνευσης» για άλλες χώρες.

Από τα εργαλεία στις αποφάσεις

Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι ότι η Ελλάδα έχει ουσιαστικά ολοκληρώσει τη φάση της θεσμικής οικοδόμησης του νέου μοντέλου προϋπολογισμού. Από εδώ και πέρα, το βάρος πέφτει στο αν τα νέα εργαλεία θα χρησιμοποιηθούν για να ανακατανέμονται πόροι, να εντοπίζονται πραγματικές εξοικονομήσεις και να στηρίζονται πιο στοχευμένες πολιτικές επιλογές. Η ουσία, δηλαδή, δεν βρίσκεται μόνο στο πώς οργανώνεται ο προϋπολογισμός, αλλά στο πώς αυτός μετατρέπεται σε εργαλείο διακυβέρνησης. Στο ίδιο πνεύμα, ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει ότι «εκεί βρίσκονται τα μεγάλα ποσά», δείχνοντας πως η πραγματική μεταρρύθμιση κρίνεται στον έλεγχο των μεγάλων δαπανών και όχι στις μικρές ετήσιες προσαρμογές.

Οι τέσσερις άξονες της μεταρρύθμισης

Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς περιέγραψε τη νέα δομή ως «τέσσερις μεταρρυθμίσεις σε μία», αναφερόμενος στον προϋπολογισμό επιδόσεων, στις επισκοπήσεις δαπανών και εσόδων, στην ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης και στη λειτουργική ταξινόμηση των δαπανών μέσω του προτύπου COFOG. Όπως εξήγησε, αυτά τα εργαλεία λειτουργούν συμπληρωματικά και επιτρέπουν πιο καθαρή εικόνα για το πού κατευθύνονται οι πόροι και με ποιο αποτέλεσμα. Η ίδια λογική εφαρμόζεται ήδη σε τομείς όπως η δικαιοσύνη, η ασφάλιση, η αγορά, η ενέργεια και η παιδεία, με δείκτες που παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα και βοηθούν στη λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, προωθείται και η ψηφιακή ενίσχυση του συστήματος, με το govERP να προβάλλεται ως η «ραχοκοκαλιά» του νέου μοντέλου από το 2027.

Το επόμενο στοίχημα για τα δημόσια οικονομικά

Παρά τη θετική αποτίμηση, η έκθεση ξεκαθαρίζει ότι το μεγάλο κενό παραμένει η περιορισμένη σύνδεση ανάμεσα στην απόδοση και τη χρηματοδότηση. Ο ΟΟΣΑ ζητά ισχυρότερη αξιοποίηση των δεδομένων τόσο σε πολιτικό όσο και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, ενίσχυση του green budgeting και πιο ουσιαστικό έλεγχο των μεγάλων δαπανών. Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο πιεστική, καθώς τα δημόσια οικονομικά θα δεχθούν μεγαλύτερες πιέσεις τα επόμενα χρόνια λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, των αυξημένων αναγκών στην υγεία, της άμυνας και των περιβαλλοντικών προκλήσεων. Έτσι, το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: η πρόοδος έχει γίνει, όμως η επιτυχία θα κριθεί πλέον στο αν τα νέα δημοσιονομικά εργαλεία θα μετατραπούν σε πραγματικές αποφάσεις με μετρήσιμο αποτέλεσμα για τους πολίτες.