Διαδίκτυο. Κυβερνοχώρος. Το ένα και μοναδικό ίσως μέρος όπου ο καθένας μπορεί να γίνει
ό,τι ονειρεύεται: Με ‘ονόματα χρήστη’ όπως “wiz_of_ozz233”, “knight_templar_44”, το
μόνο που χρειάζεται κανείς για να δημιουργήσει μία νέα ταυτότητα, είναι μερικά λεπτά και
λίγα κλικ, σε κάποια “ύποπτη” γωνιά του Ίντερνετ, για ανθρώπους που ¨ψάχνονται” και
ψάχνουν. Από το πιο απλό πράγμα για κάποιους, έναν σύντροφο, έως και το πιο πολύπλοκο,
απαντήσεις σε ερωτήματα υπαρξιακά, εσωτεριστικά, ερωτήματα όπου η κοινή λογική σπάνια
μπορεί να ανταποκριθεί. Έτσι και έγινε όταν μια μέρα – ή μια νύχτα, ποιος ξέρει – του 2016,
ο χρήστης IlluminatiPirate έκανε μια περίεργη ανάρτηση ακόμη και για τα μέτρα του
αντικειμενικά περίεργου forum “Agora Road’s Macintosh Cafe” όπου ισχυριζόταν πως η
απλή σκέψη που εξισώνει ένα username με ένα ανθρώπινο ον πίσω από την οθόνη ίσως
ήταν…παρατραβηγμένη.
Δηλαδή; Το ίντερνετ, όπως το ξέρουμε, δεν είναι τίποτα άλλο από bots και εταιρικά δίκτυα
που παράγουν αυτοματοποιημένο περιεχόμενο, η κινητικότητα του οποίου καθοδηγείται και
διαχειρίζεται από αλγόριθμους. Οι άνθρωποι, δηλαδή, αποτελούν τη μειοψηφία του ευρέως
διαθέσιμου διαδικτύου. Με άλλα λόγια, η καθημερινή διαδραστική φύση του ίντερνετ είναι
απλά μια ψευδαίσθηση: το Διαδίκτυο πέθανε και απλώς αναμοχλεύουμε άσκοπα τα λείψανά
του.
Κατά πόσο όμως αυτή η θεωρία, πως το Διαδίκτυο δηλαδή είναι νεκρό, έχει κάποιο,
οποιοδήποτε, αντίκτυπο στην πραγματική ζωή; Ας δούμε, για αρχή τι συνέβη αμέσως μετά
την δημοσίευση αυτού του ποστ. Και για να είμαστε ακριβείς, το 2021, η εξωφρενική αυτή
ιδέα πέρασε και επίσημα στη σφαίρα της ποπ κουλτούρας. Εάν η ανάρτηση στο forum
γράφτηκε στο υπόγειο κάποιου απελπισμένου γονιού που πολύ θα ήθελε το παιδί του να
βγαίνει λίγο περισσότερο έξω, ή σε ένα πολυτελές ρετιρέ κάπου στη Σιγκαπούρη, λίγη
σημασία είχε. Η εφημερίδα Atlantic, με άρθρο της με τίτλο “Maybe you missed it, but the
internet ‘Died’ five years ago” (σε ελεύθερη απόδοση, “Ίσως το χάσατε, αλλά το Ίντερνετ
“πέθανε” πέντε χρόνια πριν”), έδωσε και επίσημα τη σφραγίδα της mainstream άποψης πάνω
στο ζήτημα. Οι συνέπειες λοιπόν, δεν άργησαν να φανούν. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι
άρχισαν να δυσπιστούν απέναντι σε λογαριασμούς με παστέλ χρώματα ή φανταστικούς
χαρακτήρες στις εικόνες προφίλ. Ακόμη και δίχως εικόνα προφίλ, τέτοιοι λογαριασμοί, με
λόγο τέλεια προσαρμοσμένο στις ανάγκες κάθε κοινωνικού δικτύου. Σχόλια για βελτίωση
της αλληλεπίδρασης κάτω από βίντεο στο YouTube και στο TikTok, απλές φράσεις
ημερολογιακού στυλ στο Χ (πρώην Twitter|) κ.ο.κ.
Το συμπέρασμα, επομένως, είναι απλό. Ένα μέρος του διαδικτύου είναι πράγματι νεκρό.
Εταιρικά δίκτυα που ανατροφοδοτούν το ένα το άλλο μέσω bot, πολλές φορές μέχρι και για
κακόβουλους σκοπούς, η δυσκολία να αναγνωρίσει κανείς που αρχίζει ο ανθρώπινος
παράγοντας και που τελειώνει ο μετα-ανθρώπινος – άλλωστε μεγάλο μέρος του περιεχομένου
αυτού του είδους γίνεται ολοένα και λιγότερο εύκολο να αναγνωριστεί ως απλή γλωσσική
παραγωγή κάποιου “ρομποτικού μυαλού” και όχι κάποιου ανθρώπου. Εξίσου όμως δύσκολη
μοιάζει και η αποδοχή μιας τέτοιας θεωρίας στο σύνολό της. Ο ανθρώπινος παράγοντας είναι
σχεδόν αδύνατο να μην αναγνωριστεί σε οποιαδήποτε γωνιά του ίντερνετ και αν βρεθεί
κανείς: από τους δημιουργούς περιεχομένου στο TikTok και στο Youtube μέχρι τους
Redditors με τα σχεδόν αδιανόητα subreddits τους, μέχρι τα forums όπου τέτοιες θεωρίες
προστίθενται καθημερινά στον κυκεώνα της συνωμοσιολογίας και θολώνουν τα όρια της
αναλυτικής σκέψης με αυτά του κυνηγιού χίμαιρας.
Το διαδίκτυο, μια σύγχρονη ‘αρένα’ της πληροφορίας, δεν παύει να είναι απλά ο
αναμεταδότης της ανθρώπινης πληροφορίας, πράγμα που καλό θα ήταν να βρίσκεται στο
πίσω μέρος του μυαλού μας κάθε φορά που κάτι στο ίντερνετ μας ιντριγκάρει ή μας απωθεί.
Παράλληλα αξίζει να σημειωθεί και ο βαθμός αυτοματοποίησης που έχουν προσφέρει τα
bots και τα εταιρικά δίκτυα. Είναι απλά μια φυσική εξέλιξη των πραγμάτων: οι περιζήτητες
δουλειές γραφείου (white collar jobs) ρισκάρουν στις μέρες μας να βρεθούν στα πρόθυρα
εξαφάνισης – ή σημαντικής αναδιάρθρωσης- χωρίς το Διαδίκτυο. Η ανθρώπινη εργασία και η
μεταφορά της ονλάιν προϋποθέτει έναν σημαντικό βαθμό αυτοματοποίησης του ίντερνετ,
χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα και το τέλος της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης στα
πλαίσιά του.
Με παρόμοια λογική, οι προβλέψεις μεγιστάνων του χώρου της πληροφορίας δείχνουν πως
έως το 2030 η πλειοψηφία της διαδικτυακής κινητικότητας θα είναι μια σειρά
αυτοματοποιημένων λειτουργιών. Η πραγματικότητα είναι πως δεν υπάρχει καμία απόδειξη
ότι κάτι τέτοιο θα συμβεί απαραίτητα στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ή με ακριβώς
αυτά τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του Νεκρού Διαδικτύου. Είναι απλά μια ακόμη
μαθηματική πρόβλεψη για το πλέον απρόβλεπτο των πραγμάτων – το ίντερνετ. Επιπλέον, ο
ψηφιακός αλφαβητισμός αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, ενώ οι ανεξάρτητοι δημιουργοί
περιεχομένου και το ίδιο το περιεχόμενό τους (blogs, forums) συνεχίζει να υφίστανται, να
δημιουργούν και να συζητούν, ακριβώς επειδή ο άνθρωπος είναι ‘ζώο κοινωνικό’. Και όσο
απρόβλεπτο και να είναι το ίντερνετ, δεν παύει να είναι καθρέφτης δικός μας, που αντανακλά
τη δική μας συνείδηση και την δική μας υπαρξιακή ανάγκη για σύνδεση με τους γύρω μας,
η οποία δεν φαίνεται να εκλείπει από τα τρέχοντα ιντερνετικά τεκταινόμενα. Ένα σκρολάρισμα
στο Instagram ή στο TikTok είναι αρκετό για να το διαπιστώσει ο καθένας μας.
Αν μη τι άλλο, το διαδίκτυο, δεν κινδυνεύει από αφανισμό, τουλάχιστον όχι περισσότερο από
την ίδια μας την ανθρωπιά.
Leave a Reply