Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας: Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους

Μια νέα εποχή για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας ανοίγει στη χώρα, με σημαντικές αυξήσεις και οφέλη για τους εργαζόμενους. Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως παρουσίασε την «Κοινωνική Συμφωνία για την Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας», που υπεγράφη μεταξύ Κυβέρνησης και Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε σε συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, παρουσία των εκπροσώπων των εταίρων: Γιάννη Παναγόπουλου (ΓΣΕΕ), Σπύρου Θεοδωρόπουλου (ΣΕΒ), Γιώργου Καββαθά (ΓΣΕΒΕΕ), Σταύρου Καφούνη (ΕΣΕΕ), Γιάννη Παράσχη (ΣΕΤΕ) και Λουκίας Σαράντη (ΣΒΕ). Όπως υπογράμμισε η υπουργός, πρόκειται για «ιστορική συμφωνία» που διαμορφώνει ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας, καθώς για πρώτη φορά φέρει την υπογραφή όλου του φάσματος των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων και της Πολιτείας, ενώ με την υπογραφή της τίθεται οριστικό τέλος σε μνημονιακούς περιορισμούς.

Τι είναι οι συλλογικές συμβάσεις και ποια η διαφορά με τις ατομικές

Για να γίνει αντιληπτή η σημασία της συμφωνίας, είναι κρίσιμο να διευκρινιστεί τι είναι οι συλλογικές συμβάσεις και πώς διαφοροποιούνται από τις ατομικές.

Η Ατομική Σύμβαση Εργασίας υπογράφεται ανάμεσα σε έναν εργαζόμενο και έναν εργοδότη και ρυθμίζει αποκλειστικά τη δική τους σχέση. Αντίθετα, η Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ) υπογράφεται από οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτικές οργανώσεις και καθορίζει βασικούς όρους εργασίας για όλα τα μέλη των οργανώσεων που συμβάλλονται.

Οι συλλογικές συμβάσεις που βρίσκονται σε ισχύ προσφέρουν υψηλότερους μισθούς και βελτιωμένους όρους εργασίας, λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας για τον εργαζόμενο, καθώς η ατομική σύμβαση μπορεί μόνο να προβλέψει ευνοϊκότερους όρους από τη ΣΣΕ, ενισχύουν τη διαπραγματευτική δύναμη των εργαζομένων και συμβάλλουν σε υγιή ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων και εργαζομένων.

Τι κερδίζουν οι εργαζόμενοι με τη νέα συμφωνία

Με τη νέα Κοινωνική Συμφωνία, οι συλλογικές συμβάσεις θα καλύπτουν πολύ περισσότερους εργαζόμενους. Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης για την επέκτασή τους μειώνεται από 50% σε 40%, ενώ εισάγεται νέα δυνατότητα επέκτασης όταν στη διαδικασία συμμετέχουν οι Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι.

Η ΓΣΕΕ αποκτά τη δυνατότητα να συνάπτει κλαδικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας επικουρικά, ενώ οι διαδικασίες εγγραφής στα μητρώα οργανώσεων απλοποιούνται, ώστε να διευκολύνεται η συμμετοχή και η εκπροσώπηση. Έτσι, περισσότεροι εργαζόμενοι θα απολαμβάνουν τα οφέλη των συλλογικών συμβάσεων.

Μία από τις πιο κρίσιμες καινοτομίες αφορά την πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη μιας ΣΣΕ. Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση της μερικής μετενέργειας που ισχύει από το 2012 και επανέρχεται το προμνημονιακό καθεστώς πλήρους μετενέργειας. Όλοι οι όροι της συλλογικής σύμβασης συνεχίζουν να ισχύουν μετά τη λήξη της, αρχικά για τρεις μήνες. Μετά την πάροδο αυτού του διαστήματος, οι όροι εξακολουθούν να ισχύουν έως ότου υπογραφεί νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση εργασίας.

Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει επίσπευση των διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών. Θεσπίζεται μηχανισμός προελέγχου των προϋποθέσεων για μονομερή προσφυγή σε Μεσολάβηση και Διαιτησία από τριμελή επιτροπή στον ΟΜΕΔ, ενώ καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας για πιο γρήγορη επίλυση διαφορών. Διατηρείται ωστόσο η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης, ώστε να υπάρχει θεσμική εγγύηση νομιμότητας.