Με κεντρικό σύνθημα «Στόχος μου είναι η πολιτική αλλαγή», ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, σε συνέντευξή του στην «Εφημερίδα των Συντακτών», ξεκαθαρίζει ότι η παράταξή του δεν πρόκειται να συγκυβερνήσει με τη Νέα Δημοκρατία. Όπως λέει χαρακτηριστικά, «Στόχος μου είναι η πολιτική αλλαγή. Και πολιτική αλλαγή με τη Νέα Δημοκρατία στην κυβέρνηση δεν μπορεί να υπάρξει», αποδίδοντας στην κυβέρνηση ευθύνη για «ηθική και θεσμική παρακμή» και για αποτυχίες που, κατά την εκτίμησή του, συσσωρεύονται στον έβδομο χρόνο της θητείας της.
Το «διπλό ρεύμα», οι δημοσκοπήσεις και το στοίχημα της πρωτιάς
Ο κ. Ανδρουλάκης τοποθετεί ψηλά τον πήχυ ενόψει εκλογών, εκτιμώντας ότι διαμορφώνεται ένα «διπλό ρεύμα»: από τη μία η συσσώρευση αδιεξόδων της ΝΔ και από την άλλη η ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ ως αξιόπιστης, προγραμματικής εναλλακτικής διακυβέρνησης, αφού –όπως τονίζει– το κόμμα του «δεν περιορίζεται στην καταγγελία» αλλά καταθέτει «συγκεκριμένο και προοδευτικό πρόγραμμα». Με βάση αυτή τη δυναμική δηλώνει αποφασισμένος να διεκδικήσει την πρωτιά «όχι ως επικοινωνιακή φιλοδοξία, αλλά ως πολιτικό στόχο» για να δοθεί ελπίδα στην κοινωνία, σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι «το ΠΑΣΟΚ δεν κυνηγά θαύματα» και δεν «επενδύει σε Μεσσίες». Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζει πως οι στόχοι της παράταξης δεν καθορίζονται από στιγμιαίες μετρήσεις και προαναγγέλλει ότι ενόψει Συνεδρίου θα ενταθεί ο «αμφίπλευρος διάλογος», ώστε να παραχθεί ένα πολιτικό γεγονός που θα ενισχύσει τη δυναμική του κόμματος.
Αιχμές για ΝΔ, «πρόθυμους» στα δεξιά και βολές στον Τσίπρα
Στην κριτική του προς την κυβέρνηση, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η ΝΔ «δεν λύνει προβλήματα αλλά σωρεύει αποτυχίες και αδιέξοδα», ενώ μιλά για διεύρυνση ανισοτήτων, υπονόμευση θεσμών και για το Ταμείο Ανάκαμψης που, όπως λέει, μετατράπηκε από εθνική ευκαιρία σε «χαμένη υπόθεση» για τη μεγάλη πλειονότητα. Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, αναφέρεται σε «πρόθυμους στα δεξιά» της ΝΔ που «ξελασπώνουν» τον κ. Μητσοτάκη, κατονομάζοντας τον Κυριάκο Βελόπουλο και παραπέμποντας στη διαδικασία που αφορούσε τη σύνθεση της ΑΔΑΕ εν μέσω της έρευνας για τις υποκλοπές. Παράλληλα εξαπολύει βολές κατά του Αλέξη Τσίπρα, επιμένοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος υπηρετεί ουσιαστικά την πολιτική αλλαγή και υποστηρίζοντας ότι μόνο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποσπάσει δυνάμεις από τη ΝΔ ώστε να ηττηθεί, επειδή –όπως αναφέρει– συνδυάζει γνώση, εμπειρία, κοινωνικές ρίζες, πολιτικό προσωπικό και σαφές προοδευτικό πρόγραμμα με θεσμική αξιοπιστία.
Καρυστιανού, θεσμικές τομές, Βενεζουέλα και Τουρκία
Για το υπό διαμόρφωση κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, ο κ. Ανδρουλάκης δηλώνει σεβασμό στον ειλικρινή αγώνα για δικαιοσύνη στην τραγωδία των Τεμπών, ιδίως από τους γονείς των θυμάτων, τονίζοντας όμως ότι η κάθαρση σε μια ώριμη Δημοκρατία προϋποθέτει επεξεργασμένο πολιτικό σχέδιο και συγκροτημένες θεσμικές παρεμβάσεις. Σε αυτό το πλαίσιο περιγράφει μια δέσμη αλλαγών με αιχμή την αναθεώρηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης ώστε να μην αποτελεί απόφαση της εκάστοτε κυβέρνησης, και θεσμοθέτηση απαγόρευσης ανάληψης δημόσιων αξιωμάτων για τέσσερα χρόνια μετά την αφυπηρέτηση δικαστών, ώστε να ενισχύεται έμπρακτα η ανεξαρτησία τους.
Τέλος, χαρακτηρίζει «απαράδεκτη» τη δήλωση του πρωθυπουργού ότι «δεν είναι ώρα να συζητήσουμε τη νομιμότητα» της αμερικανικής επέμβασης στη Βενεζουέλα, κρίνοντάς τη επικίνδυνα επιπόλαιη και επιμένοντας ότι η Ελλάδα οφείλει συνεπή στάση υπέρ του διεθνούς δικαίου και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Για την Τουρκία, εκτιμά ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν θα αποδεχθεί προσφυγή στη Χάγη αποκλειστικά για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, τονίζοντας ότι ο διάλογος πρέπει να παραμένει ενεργός αλλά «χωρίς αυταπάτες» και υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν πρέπει να συμμετέχει με οποιονδήποτε τρόπο στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας.
Στη συνέντευξή του στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο με τον Μάνεση» στον Alpha, το πρωί του Σαββάτου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε αρχικά στη μεγαλειώδη υποδοχή της φρεγάτας «Κίμων» στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας, μιλώντας για «πολύ σημαντικές επενδύσεις στις Ένοπλες Δυνάμεις». Όπως είπε, «Όσο μου έκανε εντύπωση το πλοίο αυτό καθαυτό αλλά τόσο μου έκανε εντύπωση το άρτια εκπαιδευμένο πλήρωμα του “Κίμωνα”».
Για την επικείμενη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σημείωσε ότι θα πραγματοποιηθεί μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου, χωρίς να έχει «κλειδώσει» ακόμη ημερομηνία, ενώ έθεσε ως στόχο τη συζήτηση για την οριοθέτηση ΑΟΖ, «εφόσον η Τουρκία απομακρυνθεί από ανυπόστατες διεκδικήσεις».
Αναφερόμενος στις πρόσφατες δηλώσεις του Έντι Ράμα, σχολίασε ότι «αυτή τη φορά είπε χοντράδα και κατάλαβε το λάθος του», προσθέτοντας ότι κρατά τη διόρθωση και πως ήταν «μια άτυχη δήλωση» που «καλύτερα να την αφήσουμε πίσω μας».
Αγροτικό, Ανεστίδης, MERCOSUR και ευλογιά
Για το αγροτικό, ο πρωθυπουργός επέμεινε ότι υπήρξε «ουσιαστική συζήτηση» στην προηγούμενη συνάντηση και τόνισε πως «όσοι μονοπωλούν τους τηλεοπτικούς δέκτες δεν εκφράζουν όλους τους αγρότες». Υπογράμμισε ότι το πλαίσιο παρεμβάσεων έχει ήδη ανακοινωθεί και δεν υπάρχει περιθώριο για επιπλέον χρήματα: «Θα τους υποδεχθώ, θα τους ακούσω, αλλά γνωρίζουν ότι το πλαίσιο των παρεμβάσεων μπορεί να κάνει η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινωθεί. Δεν μπορώ να δώσω άλλα χρήματα, δεν το επιτρέπει ο προϋπολογισμός, η κοινωνική δικαιοσύνη και τα όρια από την Ευρώπη».
Σε ερώτηση για τον αγροτοσυνδικαλιστή Κώστα Ανεστίδη, είπε ότι «για τα δέκα λεπτά δημοσιότητας πολλοί… μπορούν να πουν διάφορα» και δεν θέλησε να επεκταθεί περισσότερο.
Για τη συμφωνία ΕΕ–MERCOSUR υποστήριξε ότι προβλέπει αυστηρούς ελέγχους για τα προϊόντα που εισάγονται, μηχανισμό παρέμβασης αν οι τιμές πέσουν κάτω από συγκεκριμένο επίπεδο και ότι, όπως ανέφερε, «διασφαλίσαμε τα προϊόντα ΠΟΠ», μιλώντας συνολικά για μια «ωφέλιμη συμφωνία» που βρίσκεται στο τραπέζι από το 2019.
Για την ευλογιά και τη συζήτηση περί εμβολίου, ανέφερε ότι «δεν υπάρχει καμία σοβαρή κτηνιατρική σχολή που να εισηγείται να κάνουμε εμβόλιο», εξηγώντας ότι έτσι «η ευλογιά θα γίνει ενδημική και δεν θα μπορούμε να εξάγουμε τα προϊόντα μας», σχολιάζοντας παράλληλα την αντίφαση που, όπως είπε, εμφανίζεται στη δημόσια συζήτηση.
Καρυστιανού, Τσίπρας, εκλογές 2027 και «Πρόσω Ολοταχώς» στις μεταρρυθμίσεις
Για τα σενάρια γύρω από «κόμματα Καρυστιανού και Τσίπρα», σημείωσε ότι είναι «παράξενο» να μετρώνται στις δημοσκοπήσεις κόμματα που δεν έχουν δημιουργηθεί, τονίζοντας πως υπάρχει «μεγάλη απόσταση από το να είσαι γονιός θύματος μιας τραγωδίας από το να είσαι αρχηγός κόμματος» και πρόσθεσε: «Αφήστε να δούμε τι θα γίνει».
Ξεκαθάρισε επίσης ότι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027, ενώ για τις δημοσκοπήσεις είπε πως «στην πολιτική ένας χρόνος είναι ένας αιώνας», υπενθυμίζοντας τα ποσοστά πριν από τις εκλογές του 2023. Επανέλαβε ότι πιστεύει στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις, με το σύνθημά του να είναι «Πρόσω Ολοταχώς για τις μεταρρυθμίσεις», και σημείωσε ότι ο λαός θα κρίνει, με βάση τον εκλογικό νόμο που «δεν αλλάζει», αν η επόμενη κυβέρνηση θα είναι αυτοδύναμη ή συνεργασίας, υπογραμμίζοντας ότι «κανείς δεν είναι ισόβιος».
Στο ίδιο πλαίσιο μίλησε για την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας, για μια «τρίτη τετραετία» και για σημαντική Συνταγματική Αναθεώρηση που θα ξεκινήσει σε λίγους μήνες, λέγοντας ότι επιδιώκει να αλλάξει το άρθρο 86 («αγωνίζομαι από το 2006 γι’ αυτό»), το άρθρο 16 και να τεθεί το ζήτημα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων «υπό το πρίσμα και της αξιολόγησης».
Εισόδημα, ακρίβεια, Δημόσιο, Λύκειο και social media κάτω των 15
Για τη στήριξη του εισοδήματος ανέφερε ότι «όσο περισσότερα παιδιά έχεις, τόσο μεγαλύτερη μείωση στο εκκαθαριστικό σου» και ότι από τον Ιανουάριο οι πολίτες θα βλέπουν «ένα συνολικό πλαίσιο στήριξης» ως απάντηση στην ακρίβεια. Ειδικά για τους ελέγχους στην αγορά είπε ότι «φτιάξαμε την Εθνική Αρχή Καταναλωτή», ενώ για το μοσχάρι σημείωσε ότι υπάρχει διεθνής αύξηση τιμών και ότι η Ελλάδα παράγει περίπου το 15% της κατανάλωσής της, θέτοντας το ερώτημα «τι να κάνουμε, να βάλουμε πλαφόν στο μοσχάρι;».
Για την επαναφορά 13ου ή 14ου μισθού δήλωσε ότι «δεν είναι στον προγραμματισμό μας», παραπέμποντας στις αυξήσεις που έχουν γίνει στους δημοσίους υπαλλήλους, στα επιδόματα θέσεων και στο «μπόνους παραγωγικότητας» βάσει αξιολόγησης.
Για την εκπαίδευση, ανέφερε ότι «άμεσα θα ξεκινήσουμε έναν εθνικό διάλογο για το Λύκειο» με Επιτροπή «εγνωσμένου κύρους», με στόχο σε 6–9 μήνες να καταλήξει πρόταση που μπορεί να έχει διακομματική συναίνεση, σημειώνοντας ότι ο διάλογος ξεκινά άμεσα αλλά θα είναι μακρύς και ότι η αλλαγή μπορεί να αφορά παιδιά που σήμερα είναι στο Γυμνάσιο.
Για τη βία ανηλίκων και τα social media είπε ότι η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που έθεσαν το ζήτημα και ότι μελετάται το μοντέλο της Αυστραλίας, αποκαλύπτοντας ότι εξετάζεται ηλικιακό όριο στα 15 και «ενδεχόμενο ολικής απαγόρευσης» για κάτω των 15 ετών.
Κλείνοντας με την οδική ασφάλεια, αναφέρθηκε στις κάμερες και στη μείωση τροχαίων δυστυχημάτων, λέγοντας ότι τον χαροποίησε η υποχώρηση αλλά «μπορούμε και καλύτερα», ενώ για το αλκοόλ τόνισε τη σημασία των ελέγχων και ότι η κουλτούρα «αν οδηγούμε, δε πίνουμε» αρχίζει να περνάει.
Για τον Γιάνη Βαρουφάκη δε χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις. Οικονομολόγος, καθηγητής πανεπιστημίου – με διεθνή αναγνώριση – συγγραφέας, πρώην υπουργός οικονομικών, Γ.Γ του ΜέΡΑ25 και ιδρυτής του πανευρωπαϊκού κόμματος DiEM25. Είτε συμφωνεί κανείς με τις απόψεις του είτε όχι, δε μπορεί παρά να παραδεχτεί πως πρόκειται για έναν από τους πιο επιδραστικούς πολιτικούς της τελευταίας δεκαετίας τουλάχιστον. Το σίγουρο είναι πως ο ιστορικός του μέλλοντος που θα θελήσει να μελετήσει την περίοδο της κρίσης και των μνημονίων, θα σταθεί στην περίπτωση του Γιάνη Βαρουφάκη. Τις τελευταίες μέρες το όνομά του ανέβηκε ξανά στην κορυφή της επικαιρότητας εξαιτίας των δηλώσεων του περί ναρκωτικών. Στη παρακάτω συνέντευξη δε θα βρείτε κάποια ερώτηση για το συγκεκριμένο θέμα, αφενός γιατί συζητήθηκε αρκετά, αφετέρου γιατί και εμένα προσωπικά αλλά και το Vérité μας αφορά η πολιτική ουσία και όχι η παραπολιτική και το… κουτσομπολιό.
Ηρακλής Μίγδος: Έχετε δηλώσει πως δεν είστε καλός πολιτικός γιατί καλός πολιτικός είναι αυτός που ελίσσεται και προσαρμόζεται. Δε θεωρείτε πως είναι θετικό οι πολιτικοί να μπορούν να «προσαρμόζονται» στις ανάγκες της εποχής και να «ελίσσονται» για να λύνουν τα προβλήματα που προκύπτουν;
Γιάνης Βαρουφάκης: Αν ως ελιγμός εννοείται η κωλοτούμπα και η ασυνέπεια προκειμένου να αποφύγουμε με κάθε τρόπο τη ρήξη, τότε νομίζω ότι έχω αποδείξει ότι δεν αποτελεί ένα από τα ενδιαφέροντά μου. Η προσαρμογή και ο ρεαλισμός έχουν έννοια στον βαθμό που υπηρετούν τις ανάγκες της κοινωνίας και τη βοηθάνε να σταθεί στα πόδια της. Αυτή ήταν η θέση μου από τη στιγμή που μπήκα ενεργά στην πολιτική, την περίοδο της κρίσης και των μνημονίων, και αυτή είναι σταθερά και η θέση του ΜέΡΑ25, από το 2018 που ιδρύθηκε.
Εάν αναζητάμε πολιτικούς παντός καιρού, τότε, πράγματι, δεν είμαι καλός πολιτικός, και δεν θα βρείτε κανέναν καλό πολιτικό στο ΜέΡΑ25. Έχω όμως την αίσθηση ότι το ζητούμενο είναι ακριβώς το αντίθετο: μια πολιτική ρεαλιστικής συνέπειας που να σηκώσει τη γονατισμένη κοινωνία στα πόδια της. Σε αυτό προτιμάμε και προσπαθούμε να είμαστε καλοί.
Ηρακλής Μίγδος: Άλλη μια δήλωσή σας πριν από 8 χρόνια ήταν η εξής: «Αν το 2010 ήταν στο Μαξίμου ο Ανδρέας Παπανδρέου, η κατάσταση θα ήταν τελείως διαφορετική». Δε νομίζετε πως και ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν «καλός» πολιτικός με την αρνητική χροιά που δίνετε στον «καλό» πολιτικό; Δηλαδή ένας λαοπλάνος που προσαρμοζόταν στο σύστημα;
Γιάνης Βαρουφάκης: Μα δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι εάν το 2010 στην πρωθυπουργία βρισκόταν ο Ανδρέας Παπανδρέου ή, για να μην το ρίξουμε στη μεταφυσική, ένας πολιτικός που θα λειτουργούσε με αντίστοιχο τρόπο στο εσωτερικό της ΕΕ, δεν επρόκειτο ποτέ να δεχθεί να υπογράψει το Πρώτο Μνημόνιο, αλλά θα διαπραγματευόταν έτσι ώστε να διασφαλίσει ότι η χώρα δεν θα μετατραπεί σε αποικία. Σας θυμίζω ότι το 1983, δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει το δικαίωμα του βέτο προκειμένου να διασφαλίσει τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα, στα οποία βάσισε μια στοιχειωδώς αυτοδύναμη οικονομική πολιτική.
Όσο για το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας, θα σας έλεγα ότι η ιστορική αποτίμηση του Ανδρέα Παπανδρέου θα βρει και σωστά και λάθη στη θητεία του. Ωστόσο, δύσκολα θα πει κανείς ότι υπήρξε ένας πολιτικός που δαιμονοποίησε τη ρήξη, όπως συνέβη με τους επιγόνους του.
Ηρακλής Μίγδος: Ας πάμε στο σήμερα τώρα. Βλέπουμε την Αριστερά συνεχώς να χάνει δυνάμεις. Συχνά καταλογίζετε αυτή την πτώση στον Αλέξη Τσίπρα και την απογοήτευση του λαού από την κυβέρνησή του. Ευθύνεται μόνο ο Αλέξης Τσίπρας ή ευθύνονται και οι απαντήσεις που δίνει η Αριστερά στα σημερινά προβλήματα;
Γιάνης Βαρουφάκης: Ρίξτε μια ματιά σε μερικά από τα σημαντικότερα προβλήματα που ταλανίζουν την ελληνική κοινωνία από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Έχουν τη ρίζα τους στην πολιτική του Αλέξη Τσίπρα, του τρίτου μνημονίου και του τέταρτου που βάπτισε «έξοδο από τα μνημόνια». Η απερίγραπτη ακρίβεια που καταβροχθίζει το εισόδημα των πολιτών, έχει τη ρίζα της στις σκανδαλωδώς υψηλές τιμές της ενέργειας, παράγωγο του λεγόμενου «χρηματιστηρίου ενέργειας», που θέσπισε ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας. Η ιδιωτικοποίηση και η διάλυση του σιδηρόδρομου, υπογράφεται από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα. Ο εναγκαλισμός με το γενοκτόνο Ισραήλ και τον εγκληματία πολέμου Νετανιάχου, είναι πολιτική που εφαρμόστηκε πρώτη φορά από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα, κατά το «δόγμα Κοτζιά». Πόσο πειστική μπορεί να είναι επομένως μια αντιπολίτευση στον Μητσοτάκη, ο οποίος απλά εφαρμόζει με σκληρό τρόπο όσα πέρασε πρώτος ο ΣΥΡΙΖΑ; Πέραν αυτού όμως, υποστηρίζω με σταθερότητα, ότι η άνευ όρων συνθηκολόγηση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και η περιφρόνηση της πλειοψηφικής βούλησης του λαού, δημιούργησε ένα σοκ απογοήτευσης και αποστράτευσης στην ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα μια τεράστια απώλεια εμπιστοσύνης στην Αριστερά και στη δυνατότητά της να δώσει ελπίδα. Αυτή η απώλεια εμπιστοσύνης είναι σαφές ότι έπληξε όλους όσους με κάποιο τρόπο σχετιστήκαμε με την ελπίδα που γεννήθηκε το 2015. Και αυτή είναι η συνθήκη που η Αριστερά που παρέμεινε αξιοπρεπής και συνεπής στις επιλογές της, καλείται ακόμα και σήμερα να αλλάξει.
Ηρακλής Μίγδος: Πρόσφατη δήλωσή σας: «Υπάρχει κάτι χειρότερο από την έξοδο από το ευρώ, η ερημοποίηση μέσα σε αυτό». Σήμερα πιστεύετε πως έχουμε ερημοποιηθεί μέσα στο ευρώ; Είναι η έξοδος μια λύση; Αν ναι, με ποιον τρόπο θα λειτουργήσει η οικονομία μας την επόμενη μέρα;
Γιάνης Βαρουφάκης: Επανέλαβα επίσης πρόσφατα ότι μείναμε στο ευρώ, αλλά μείναμε από ευρώ. Με την ΕΕ να γελοιοποιείται καθημερινά καθώς αδυνατεί να παίξει οποιονδήποτε θετικό ρόλο είτε σε οικονομικό επίπεδο είτε σε σχέση με τους πολέμους και τις κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου που συντελούνται δίπλα της, η απόπειρα δαιμονοποίησής των θέσεών μας ως «αντιευρωπαϊκών» μοιάζει αστεία. Όπως έχω ξαναπεί, το λάθος ήταν η είσοδος της Ελλάδας στο ευρώ, αλλά αυτό το λάθος δεν θα διορθωνόταν με μια έξοδο. Ωστόσο, το ερώτημα μπορεί να αντιστραφεί και είναι το εξής: Υπάρχει κάτι το οποίο δεν θα το θυσιάζαμε για χάρη του ευρώ; Ή η παραμονή στο ευρώ έχει γίνει το μόνο και απόλυτο οικονομικό σχέδιο, ανεξαρτήτως των συνεπειών του; Σε αυτό το ερώτημα δεν έχουμε πάρει απάντηση από κανένα από τα κόμματα που υπέγραψαν την υποθήκευση της δημόσιας περιουσίας της χώρας και την μετατροπή της σε εργασιακή και κοινωνική έρημο, στο όνομα της παραμονής στο ευρώ.
Ηρακλής Μίγδος: Ήσασταν από τους πρώτους που βλέπατε την κρίση να έρχεται και μιλούσατε γι’ αυτή, ο κόσμος όμως δε σας άκουγε. Παρόλο που επιβεβαιωθήκατε σε κάτι τόσο «τρανταχτό» ο κόσμος εξακολουθεί να μην ακούει τις προειδοποιήσεις σας και να σας θεωρεί κινδυνολόγο ή ακόμα και εμμονικό με την Ευρώπη και το ευρώ. Γιατί πιστεύετε πως συμβαίνει αυτό;
Γιάνης Βαρουφάκης: Δεν έχω την αίσθηση ότι ο κόσμος δεν άκουγε τις προειδοποιήσεις για την κρίση. Πριν το 2008 θα έλεγα ότι ήταν δύσκολο για τις κοινωνίες να προσπεράσουν τη μεγάλη φασαρία που έκανε ο κυρίαρχος λόγος και υποστήριζε την ανόητη θέση ότι οι κρίσεις είχαν τελειώσει. Όμως το ξέσπασμα της κρίσης βρήκε τις κοινωνίες σε μεγάλο αναβρασμό, έτοιμες να αντισταθούν και να δημιουργήσουν κάτι καινούριο. Δυστυχώς, η Αριστερά δεν φάνηκε αντάξια της ελπίδας που γέννησε και αυτό είναι κάτι που υπήρξε πολύ καθοριστικό στην Ελλάδα, αλλά υπήρξε ως φαινόμενο και στον υπόλοιπο κόσμο. Οι κοινωνίες λοιπόν παραμένουν σαστισμένες από την ματαιωμένη προσδοκία των προηγούμενων χρόνων. Ωστόσο, η κρίση του 2008 όχι απλά δεν ξεπεράστηκε, αλλά μια σειρά από αλλαγές που προκάλεσε και επέτεινε η περίοδος της πανδημίας, όπως έχω γράψει ξανά, κατέληξε να «σκοτώσει» τον καπιταλισμό, δημιουργώντας ένα ακόμα πιο σκοτεινό σύστημα, βασισμένο στο νεφοκεφάλαιο, την τεχνοφεουδαρχία. Η κοινωνική αντιπαράταξη σε αυτή τη νέα κατάσταση είναι πολύπλοκη και περιλαμβάνει πειραματισμούς, καινούριες συμμαχίες και νέες μορφές οργάνωσης. Εκτιμώ ότι η προσπάθεια για να σηκωθούν οι κοινωνίες στα πόδια τους και να παλέψουν ξανά για την αλλαγή αυτής της συνθήκης, είναι ανοιχτή. Διαφορετικά, δεν θα συνεχίζαμε την προσπάθειά μας, μέσα από το ΜέΡΑ25 και διεθνώς το DiEM25 και την Προοδευτική Διεθνή.
Ηρακλής Μίγδος: Με την πρόσφατη ενεργειακή συμφωνία της Ελλάδας με την ExxonMobil, την Energean και την HelleniQEnergy η κυβέρνηση πανηγύρισε εντόνως. Ακόμα και τα κόμματα της αντιπολίτευσης την είδαν ως κάτι θετικό. Εσείς από την άλλη μιλήσατε για «πετρελαϊκό λαϊκισμό» και για «πενταροδεκάρες». Γιατί;
Γιάνης Βαρουφάκης: Η κυβέρνηση παρουσιάζει ως επιτυχία τη μετατροπή της Ελλάδας σε κόμβο ορυκτών καυσίμων, όμως πρόκειται για μύθο και στο ΜέΡΑ25 το έχουμε πει ξεκάθαρα. Ακόμη κι αν βρεθούν πετρέλαια στο Ιόνιο, το Δημόσιο δεν θα δει ουσιαστικά έσοδα: τα κέρδη θα καταλήξουν στις πολυεθνικές, μέσω θυγατρικών που δεν φορολογούνται, ενώ το κράτος θα επωμιστεί το κόστος ενός πιθανού περιβαλλοντικού ατυχήματος. Παράλληλα, ο λεγόμενος «κάθετος άξονας» LNG είναι οικονομικά παράλογος: ακριβό αμερικανικό αέριο μεταφέρεται σε χώρες που έχουν πολύ φθηνότερες πηγές, κάτι που ευνοεί μόνο τα κέρδη των πετρελαϊκών και προϋποθέτει διαρκή γεωπολιτική ένταση. Συμπέρασμα: ούτε οι εξορύξεις ούτε το LNG φέρνουν καθαρό όφελος στην κοινωνία. Αντίθετα, αυξάνουν τις εντάσεις, υπονομεύουν το περιβάλλον και εμπλέκουν τη χώρα σε επιλογές που επιτείνουν την κλιματική και ανθρωπιστική κρίση.
Άρα, ποιο το οικονομικό σκεπτικό αυτού του «κάθετου άξονα»; Να πουλιέται δέκα φορές πάνω το Τεξανικό LNG, κάτι που μπορεί να συνεχιστεί μόνο αν η Ευρώπη βρίσκεται σε διαρκή εμπόλεμη κατάσταση με την Ρωσία. Με άλλα λόγια, η «Μητσοτάκης ΑΕ» συνεταιρίζεται με το γενοκτόνο Ισραήλ (καθώς η εν λόγω κοινοπραξία συντίθεται από το γνωστό τρίγωνο Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ) ώστε, με μηδαμινά οικονομικά οφέλη για την χώρα, η Ελλάδα να βάλει πλάτες στους αμερικανούς πετρελαιάδες και να μην υπάρξει ποτέ Ειρήνη στην Ανατολική Ευρώπη.
Ηρακλής Μίγδος: Τελευταία συζητιέται πολύ το στεγαστικό πρόβλημα της χώρας. Εσείς σαν κόμμα έχετε μια ενδιαφέρουσα οπτική για την στεγαστική κρίση και ειδικότερα για τα Airbnb. Θέλετε να μας την εξηγήσετε;
Γιάνης Βαρουφάκης: Στο ΜέΡΑ25 επιμένουμε στην ανάγκη για άμεση κατάργηση του προγράμματος «Ηρακλής», το οποίο επιδότησε τα funds και τις τράπεζες, αφήνοντας έρμαιο και απροστάτευτους τους δανειολήπτες και τη λαϊκή κατοικία. Στη θέση του, προτείνουμε τη σύσταση ενός δημόσιου φορέα διαχείρισης κόκκινων δανείων, που θα αναλάβει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια με κριτήριο το δημόσιο συμφέρον και την κοινωνική δικαιοσύνη, διασφαλίζοντας την πρώτη κατοικία, με απαγόρευση πλειστηριασμών της και δίνοντας πραγματικές λύσεις ρύθμισης στους πολίτες. Παράλληλα, είναι αναγκαία η ίδρυση ενός σύγχρονου Οργανισμού Κοινωνικής Στέγης, ο οποίος θα αξιοποιεί δημόσια γη και ακίνητη περιουσία για τη δημιουργία κοινωνικών κατοικιών. Κατοικίες άρτιες, ανθρώπινες και ενεργειακά αποδοτικές, που θα παρέχονται με συμβολικό ενοίκιο σε εργαζόμενους, νέους, μονογονεϊκές οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά, αντιμετωπίζοντας ουσιαστικά τη στεγαστική κρίση και διασφαλίζοντας το δικαίωμα όλων σε αξιοπρεπή στέγη.
Τέλος, προτείνουμε την κατάργηση του προγράμματος GoldenVisa, τη θέσπιση πλαφόν στα ενοίκια, και τη δημιουργία περιοριστικού πλαισίου στη βραχυχρόνια μίσθωση, που να αφορά τον χρόνο, την ποσότητα και τη φορολογική πολιτική απέναντι σε τέτοιες κατοικίες.
Ηρακλής Μίγδος: Κλείνοντας, να σταθούμε στο πρόβλημα που βασανίζει τη συντριπτική πλειοψηφία των νοικοκυριών. Την ακρίβεια. Ενώ οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης συνεχώς μας αναβαθμίζουν, ο πολίτης δε βλέπει διαφορά στην τσέπη του. Η αγοραστική του δύναμη συνεχώς μειώνεται. Θα ήθελα να μου απαντήσετε σαν οικονομολόγος και όχι σαν πολιτικός, ποια είναι η εξήγηση αυτού του φαινομένου;
Γιάνης Βαρουφάκης: Ξέρετε, δεν υπάρχει καμία αντίφαση. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης επιβραβεύουν ακριβώς αυτή την πολιτική που μειώνει την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Οι οίκοι αξιολόγησης δεν μετρούν την ευημερία των πολιτών, αξιολογούν αν το ελληνικό Δημόσιο είναι «καλός πελάτης» για τις αγορές. Να γιατί, πάντα τονίζουμε ότι τα «πλεονάσματα» για τα οποία υπερηφανεύεται αυτή και η προηγούμενη κυβέρνηση, είναι τα ελλείμματα της κοινωνίας. Η ελληνική οικονομία έχει εδώ και πολλά χρόνια αυτά τα χαρακτηριστικά: πολύ χαμηλοί μισθοί, απορρύθμιση της εργασίας, έμμεσοι φόροι που χτυπούν δυσανάλογα τα χαμηλότερα στρώματα και την ίδια στιγμή, εξάρτηση από τις εισαγωγές, και καρτέλ ενέργειας που φορτώνει το κόστος στον παραγωγό και τον καταναλωτή προς όφελος λίγων ολιγαρχών.
Επομένως, η ικανοποίηση των οίκων αξιολόγησης αντικατοπτρίζει την ικανοποίηση των ολιγαρχών και των funds. Είναι ένα κακό νέο για την κοινωνία, που βέβαια δεν περιμένει κανέναν για να μάθει αν πηγαίνει καλά.
Στο ΜέΡΑ25 αντιπροτείνουμε ριζοσπαστικές αλλαγές του ταξικού φορολογικού συστήματος και της ολιγοπωλιακής διαδικασίας τιμολόγησης των βασικών αγαθών αξιοπρεπούς διαβίωσης, προς όφελος των χαμηλότερων οικονομικών στρωμάτων, αυξήσεις στους μισθούς και συλλογικές συμβάσεις παντού, καθώς και άμεση κατάργηση του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και αντικατάσταση όλων των ψευτο-αγορών ενέργειας με δημόσιο ενιαίο κοινωνικοποιημένο (ριζικά αποκεντρωμένο) σύστημα παραγωγής και διανομής πράσινης ενέργειας.
Σε εκτενή του παρέμβαση στον τηλεοπτικό σταθμό Action 24 και στην εκπομπή «Πίσω από τις Γραμμές», ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης τοποθετήθηκε για μια σειρά από ζητήματα της επικαιρότητας, από τα εσωτερικά της Νέας Δημοκρατίας και τις αγροτικές κινητοποιήσεις μέχρι την εικόνα στα νοσοκομεία. Στην ίδια συζήτηση αναφέρθηκε τόσο στην επικείμενη πολιτική κάθοδο της Μαρίας Καρυστιανού όσο και στην υπόθεση των Τεμπών, συνδέοντας τις εξελίξεις με τον τρόπο που, κατά την άποψή του, επηρεάζεται ο δημόσιος διάλογος.
Καρυστιανού, Τέμπη και αιχμές για την εξέλιξη της υπόθεσης
Αναφερόμενος στην προοπτική εισόδου της Μαρίας Καρυστιανού στην πολιτική σκηνή, ο Άδωνις Γεωργιάδης είπε «καλώς να ορίσει», χωρίς όμως να αποφύγει τις αιχμές για την πορεία της υπόθεσης των Τεμπών. Όπως υποστήριξε, «Πριν από έναν χρόνο ήμασταν στα ξυλόλια και στο λαθρεμπόριο, τώρα όλα αυτά έχουν πάει περίπατο», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι αρχικές καταγγελίες δεν επιβεβαιώθηκαν. Παράλληλα εκτίμησε ότι η κ. Καρυστιανού δεν συνιστά απειλή για τη ΝΔ, αλλά κυρίως για τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης που, όπως είπε, «επένδυσαν» πολιτικά στην τραγωδία, τονίζοντας: «Εάν κατέβει στην πολιτική, θα γίνει επικίνδυνη για τα κόμματα που προσπάθησαν να ρίξουν τον Μητσοτάκη μέσω των Τεμπών». Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε ως «μόνη συγκάλυψη» όσα, όπως ανέφερε, έγραψε η ίδια για τη διαχείριση των οικονομικών του συλλόγου.
«Δεν έχω καμία κόντρα με τον Νίκο Δένδια» και η εικόνα της κυβέρνησης
Ο υπουργός Υγείας επιχείρησε να κλείσει τα σενάρια περί εσωκομματικών τριβών, δηλώνοντας κατηγορηματικά: «Δεν έχω καμία κόντρα με τον Νίκο Δένδια». Υποστήριξε ότι ο δικός του λόγος είναι ενωτικός και όχι διχαστικός, ενώ εμφανίστηκε βέβαιος για τη συνοχή της κυβέρνησης και την πολιτική της προοπτική, λέγοντας ότι «Η κυβέρνηση είναι αρραγής» και ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές. Παράλληλα, περιέγραψε την πορεία της χώρας ως «απόλυτο comeback» στην οικονομία και στη διεθνή εικόνα μέσα σε επτά χρόνια, επιχειρώντας να ενισχύσει το αφήγημα σταθερότητας.
Ελληνοτουρκικά, αγρότες, ΕΣΥ και πίεση από τη γρίπη
Στα ελληνοτουρκικά, ο Άδωνις Γεωργιάδης χαρακτήρισε την εξωτερική πολιτική ως τον πιο επιτυχημένο τομέα της κυβέρνησης, αναγνωρίζοντας όμως επικοινωνιακή υστέρηση: «Επικοινωνιακά έχουμε αποτύχει στην εξωτερική πολιτική, αν και σε όλα τα βασικά ζητήματα έχει πάει πολύ καλά». Σχολίασε επίσης ότι «κάποιοι στεναχωριούνται γιατί δεν βρίζουμε τους Τούρκους, αλλά δεν είναι αυτός ο ρόλος της πολιτικής», ενώ για τα εξοπλιστικά έθεσε ως στόχο μια Ελλάδα τόσο ισχυρή ώστε να μην μπορεί να απειληθεί από την Άγκυρα.
Για τις αγροτικές κινητοποιήσεις, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι στη συνάντηση της Δευτέρας στο Μαξίμου μπορεί να υπάρξει λύση, ωστόσο εξέφρασε έντονη ενόχληση για πρακτικές στα μπλόκα, θέτοντας το ερώτημα: «Ποιος τους έδωσε το δικαίωμα να ζητούν χαρτί γιατρού για να επιτρέψουν τη διέλευση οδηγών;». Αναφερόμενος στον αγροτοσυνδικαλιστή Κώστα Ανεστίδη, είπε ότι δεν θεωρεί πως έχει προοπτική οποιαδήποτε μήνυση, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι δεν ανήκει στη ΝΔ και παραπέμποντας στο «αντιμνημονιακό» παρελθόν του στους Ανεξάρτητους Έλληνες.
Κλείνοντας με τα ζητήματα του χαρτοφυλακίου του, αναγνώρισε τη μεγάλη πίεση στο ΕΣΥ λόγω της έξαρσης της γρίπης, διαβεβαιώνοντας όμως ότι υπάρχει πλήρης επάρκεια σε αντιγριπικά εμβόλια. Τέλος, αναφέρθηκε σε περιστατικά έντασης στα νοσοκομεία, σημειώνοντας ότι, κατά την εκτίμησή του, αυτά προέρχονται κυρίως από ομάδες Ρομά, αναδεικνύοντας ένα πρόβλημα που, όπως είπε, απασχολεί τη διοίκηση των μονάδων υγείας.
Υπάρχουν πολλές παραπληροφορήσεις σχετικά με τις διαμαρτυρίες στο Ιράν. Το γεγονός ότι ένας πρώην πρίγκιπας που ζει εξόριστος στις ΗΠΑ προωθείται ως ο επόμενος ηγέτης της Τεχεράνης, καταδεικνύει την πολυπλοκότητα και την αβεβαιότητα της κατάστασης.
Ο 65χρονος Ρεζά Παχλαβί φέρεται να υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για να αναλάβει την εξουσία στην Τεχεράνη. Η «τρέχουσα αναταραχή» αναφέρεται από το Aljazeera ως το «Σχέδιο Β» του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπέντζαμιν Νετανιάχου «μετά την ολοκλήρωση του 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον Μάιο του περασμένου έτους». Πράγματι, το Ισραήλ υποστηρίζει την επιστροφή του Παχλαβί στο Ιράν εδώ και αρκετό καιρό, όπως ανέφερε η Haaretz τον περασμένο Οκτώβριο.
Όμως, είτε μας αρέσει είτε όχι, εξακολουθούν να υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι της εργατικής τάξης που υποστηρίζουν την κυβέρνηση του Ιράν. Περισσότεροι από 13 εκατομμύρια ψηφοφόροι υποστήριξαν τον υπερσυντηρητικό υποψήφιο Σαΐντ Τζαλίλι στις τελευταίες εκλογές. Πρόκειται για έναν εξέχοντα, σκληροπυρηνικό Ιρανό πολιτικό, ακαδημαϊκό και πρώην επικεφαλής των πυρηνικών διαπραγματεύσεων, γνωστό για την βαθιά του πίστη στον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος υπηρετεί ως εκπρόσωπός του στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (SNSC) και έχει υποβάλει υποψηφιότητα για την προεδρία πολλές φορές, με την πιο πρόσφατη να είναι το 2024. Μια τέτοια υποστήριξη δεν μπορεί να αγνοηθεί. Αυτοί οι ψηφοφόροι υποστηρίζουν το καθεστώς και την ισχυρή εθελοντική πολιτοφυλακή Basij του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), καθώς και το ίδιο το Σώμα. Και αυτές οι ομάδες δεν πρόκειται να πάνε πουθενά.
Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν διαμάχες εντός της κυβέρνησης και διακριτικά σημάδια αλλαγής που εξετάζονται. Αν αυτό συμβεί, θα είναι χάρη στους ηρωικούς επαναστάτες στο έδαφος που αγαπούν τη χώρα τους και θα μπορούσαν να δείξουν τις δικές τους ηγετικές ικανότητες χωρίς να χρειαστεί να εισαγάγουν έναν υποψήφιο σάχη που αντιπροσωπεύει το παρελθόν και όχι το μέλλον. Το μέλλον του Ιράν βρίσκεται στους διαδηλωτές των δρόμων, αλλά αμφιβάλλω αν ακόμη και αυτοί περιμένουν το καθεστώς να καταρρεύσει από τη μια μέρα στην άλλη. Πρόκειται για έναν έξυπνο πληθυσμό. Ο πρόεδρος Masoud Pezeshkian κέρδισε τις πρόωρες προεδρικές εκλογές μετά το θάνατο του Ebrahim Raisi σε συντριβή ελικοπτέρου τον Μάιο του 2024. Είναι ανοιχτός σε αλλαγές. Η μεγαλύτερη θετική επιρροή στο εσωτερικό του Ιράν προέρχεται από τον βετεράνο πολιτικό Αλί Λαριτζανί, μια εξέχουσα προσωπικότητα στην ιρανική εξουσία, ο οποίος τον Αύγουστο του 2025 διορίστηκε γραμματέας του SNSC και προσωπικός εκπρόσωπος του Ανώτατου Ηγέτη σε αυτό το όργανο. Οι Ιρανοί δεν είναι σίγουρα πολιτικά αφελείς· ξέρουν τι θέλουν: ριζικές αλλαγές στις πολιτικές του καθεστώτος, ειδικά αν το IRGC αναλάβει τον έλεγχο.
Σε αντίθεση με άλλες χώρες και άλλες επαναστάσεις, δεν υπάρχει πραγματική αντιπολίτευση ούτε εντός του Ιράν ούτε πέρα από τα σύνορά του. Οι εξόριστες αντιπολιτευόμενες ομάδες είναι διασπασμένες και αδύναμες, παρά την υποστήριξη των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι εκκλήσεις για την επιστροφή της μοναρχίας είναι σχεδόν γελοίες. Οι μνήμες από τη βία του τελευταίου Σάχη και τα βασανιστήρια της μυστικής αστυνομίας Savak είναι ακόμα νωπές στο Ιράν.
Μια τεράστια ποσότητα παραπληροφόρησης διαδίδεται χάρη στα δεξιά δυτικά μέσα ενημέρωσης με ισλαμοφοβικές ατζέντες που τροφοδοτούνται από τον σιωνισμό. Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι πρωτεργάτες αυτής της προπαγανδιστικής εκστρατείας είναι ότι ένας σημαντικός αριθμός Ιρανών που θέλουν την πτώση του καθεστώτος συνειδητοποιούν επίσης ότι η κατάρρευσή του θα δημιουργούσε ένα κενό που θα οδηγούσε σε σοβαρή αστάθεια, με πιθανό αποτέλεσμα το Ιράν να διαλυθεί σε μια σειρά από μίνι-κράτη.
Η πραγματική πίεση ασκείται λοιπόν στην κυβέρνηση να προσφέρει στους διαδηλωτές θετικές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων νέων πολιτικών. Όσο θυμωμένοι και αν είναι με το καθεστώς, φοβούνται εξίσου το τι θα ακολουθήσει σε περίπτωση κατάρρευσής του. Μπορεί να μην απασχολεί τους ταραξίες στην Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ το πού θα οδηγήσει όλο αυτό, αλλά δεν πληρώνουν το τίμημα με το αίμα τους. Επιπλέον, το σιωνιστικό κράτος έχει ήδη πράκτορες που δραστηριοποιούνται στο έδαφος του Ιράν, σύμφωνα με έναν Ισραηλινό υπουργό, αν και οι υπηρεσίες ασφαλείας του συμβουλεύουν να μην «επεμβαίνουν στα γεγονότα του Ιράν». Σε κάθε περίπτωση, το Ισραήλ δεν είναι φίλος του Ιράν και του λαού του και δεν μπορεί να είναι αξιόπιστο.
Οι ΗΠΑ δεν είναι ούτε δύναμη του καλού ούτε οικοδόμοι εθνών, εκτός αν ο εκάστοτε πρόεδρος του Λευκού Οίκου ή η οικογένεια και οι φίλοι του έχουν να κερδίσουν πολλά χρήματα από αυτό. Υπάρχουν πολλές αποδείξεις για το τι μπορεί να προκύψει και συνήθως προκύπτει από την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ – η οποία βασικά υποστηρίζει το Ισραήλ ό,τι και να συμβεί, και αν υπάρχει πετρέλαιο, τόσο το καλύτερο – κυρίως αν αναλύσουμε τι συνέβη στο Ιράκ, τη Συρία, τη Λιβύη και τη Γάζα μετά τις επαναστατικές εξεγέρσεις.
Αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι πολύ περισσότερο από ό,τι φαίνεται με την πρώτη ματιά. Προσοχή στη δυτική προπαγάνδα. Δεν έχει καλές προθέσεις.
Την ικανοποίησή του εξέφρασε ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησης στο Truth Social, υποστηρίζοντας ότι ακυρώθηκαν όλοι οι προγραμματισμένοι απαγχονισμοί στο Ιράν.
«Πάνω από 800» και δημόσιο «ευχαριστώ» προς την ηγεσία του Ιράν
Όπως έγραψε, «Εκτιμώ ιδιαίτερα ότι όλοι οι προγραμματισμένοι απαγχονισμοί που επρόκειτο να λάβουν χώρα χθες (πάνω από 800) ακυρώθηκαν από την ηγεσία του Ιράν. Σας ευχαριστω!»
Τη θέση ότι «ουδέν μεμπτό έχει προκύψει από την εισαγγελική έρευνα» σχετικά με ενδεχόμενη σύνδεση της Νέας Δημοκρατίας με την «Ομάδα Αλήθειας» και την εταιρεία Blue Skies διατύπωσε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Γιάννης Μπούγας. Όπως είπε, η μήνυση του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτη Φάμελλου, τέθηκε στο αρχείο από τις εισαγγελικές αρχές, καθώς δεν διαπιστώθηκαν ενδείξεις τέλεσης αξιόποινης πράξης.
Ο κ. Μπούγας τοποθετήθηκε απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργου Καραμέρου, με θέμα «Πώς εξελίσσονται οι έρευνες για το σκάνδαλο γαλάζιων τριγωνικών συναλλαγών με την Ομάδα Αλήθειας της ΝΔ;», σημειώνοντας ότι όσα τέθηκαν και στην ερώτηση και στη δημόσια συζήτηση «αξιολογήθηκαν» και συνεχίζουν να αξιολογούνται από τα αρμόδια δικαστικά όργανα, «με πλήρη σεβασμό στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης».
Το χρονικό της δικογραφίας και το στάδιο της αρχειοθέτησης
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υφυπουργός, στις 6 Μαΐου 2025 σχηματίστηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών, μετά τη μήνυση του Σωκράτη Φάμελλου, ποινική δικογραφία που ανατέθηκε αυθημερόν σε εισαγγελικό λειτουργό. Στις 6 Ιουνίου 2025 η δικογραφία διαβιβάστηκε για προκαταρκτική εξέταση στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων.
Όπως περιέγραψε, ακολούθησε επιστροφή της δικογραφίας και στις 26 Ιουνίου 2025 ανατέθηκε στην εισαγγελική λειτουργό, η οποία την ίδια ημέρα τη διαβίβασε στην Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων, Τμήμα Προστασίας Δημόσιας Περιουσίας και Ευρωπαϊκών Πόρων, για περαιτέρω προκαταρκτική εξέταση. Στη συνέχεια, η δικογραφία επέστρεψε στις 9 Οκτωβρίου 2025 και την επόμενη ημέρα χρεώθηκε στην ίδια εισαγγελική λειτουργό, η οποία στις 16 Οκτωβρίου 2025 τη διαβίβασε για περαιτέρω προκαταρκτική εξέταση στο Σύμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, όπως είπε, στις 21 Νοεμβρίου 2025 η δικογραφία χρεώθηκε στην εισαγγελική λειτουργό και, αφού έγιναν οι διαδικαστικές πράξεις, την 1η Δεκεμβρίου 2025 υποβλήθηκε στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών με πράξη αρχειοθέτησης (άρθρο 43 παρ. 4 ΚΠΔ), επειδή κατά την κρίση της δεν υπήρξαν επαρκείς ενδείξεις για περαιτέρω έρευνα. Ο κ. Μπούγας πρόσθεσε ότι, με βάση ενημέρωση που όπως είπε ήταν «σημερινή», εκκρεμεί ενώπιον του Εισαγγελέα Εφετών η έγκριση ή όχι της αρχειοθέτησης.
Η τοποθέτηση Καραμέρου: «Κουκούλωμα», «συγκάλυψη», «αποσιώπηση»
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Καραμέρος ανέφερε ότι οι πολίτες «σέβονται τη δικαιοσύνη», αλλά «βλέπουν όμως και την κατάληξη κάθε φορά», σχολιάζοντας ότι πρόκειται για «αρχειοθέτηση, που άλλοι το λένε “κουκούλωμα”, άλλοι “συγκάλυψη”, άλλοι “αποσιώπηση”». Υποστήριξε ακόμη ότι «σε κάθε περίπτωση, η αλήθεια δεν βγαίνει στο φως» και πρόσθεσε ότι «γι’ αυτό και μας κατατάσσουν τρίτους από το τέλος στο κράτος δικαίου», λέγοντας πως «μόνο στην Ουγγαρία και στη Βουλγαρία γίνονται αντίστοιχα και χειρότερα».
Η απάντηση Μπούγα: «Βαφτίσατε σκάνδαλο την υπόθεση»
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης αντέτεινε ότι η υπόθεση «βαφτίστηκε σκάνδαλο» από την αντιπολίτευση, «χωρίς αυτό να προκύπτει από την μέχρι σήμερα έρευνα όλων των δικαστικών και διοικητικών αρχών». Όπως είπε, η υπόθεση «ερευνήθηκε» και «κρίθηκε μέχρι σήμερα», ενώ παραμένει η εκκρεμότητα της απόφασης από τον Εισαγγελέα Εφετών, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία αυτή προβλέπεται από το Σύνταγμα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και εφαρμόζεται όπως σε όλες τις υποθέσεις.
Ανδρόγυνο συνελήφθη στη Θεσσαλονίκη για παραβίαση προσωπικών δεδομένων σε βάρος της Αφροδίτης Λατινοπούλου, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να παρακολουθούσε την ίδια και τον χώρο κατοικίας της. Η υπόθεση, κατά τις ίδιες πηγές, ξεκίνησε όταν στις 14 Ιανουαρίου η κ. Λατινοπούλου κατέθεσε μήνυση σε βάρος του ζευγαριού, μιας γυναίκας 51 ετών και ενός άνδρα 55 ετών.
Οι κάμερες και ο ιδιωτικός χώρος της κατοικίας
Όπως αναφέρεται, η μήνυση αφορούσε το γεγονός ότι κάμερες ασφαλείας που βρίσκονταν στο σπίτι του ζευγαριού ήταν στραμμένες προς τον ιδιωτικό χώρο της κατοικίας της κ. Λατινοπούλου, στοιχείο που αποτέλεσε τη βάση της καταγγελίας.
Έρευνα παρουσία εισαγγελέα και κατασχέσεις
Στις 15 Ιανουαρίου, πραγματοποιήθηκε έρευνα στο σπίτι τους παρουσία εισαγγελέα και, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, κατασχέθηκαν οι κάμερες και οι κάρτες μνήμης, ενώ συνελήφθησαν και οι δύο. Επιπλέον, γίνεται λόγος και για πληροφορίες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τις οποίες το ζευγάρι επρόκειτο να βρεθεί σήμερα ενώπιον του εισαγγελέα.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ανακοίνωσε την χρηματοδότηση ύψους 90 εκατ. ευρώ προς τη Metlen, ενισχύοντας ουσιαστικά το επενδυτικό πρόγραμμα συνολικού προϋπολογισμού 296 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο στοχεύει αφενός στην αύξηση της παραγωγής βωξίτη και αφετέρου στην έναρξη παραγωγής γαλλίου, δύο μετάλλων που θεωρούνται κρίσιμα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συγκεκριμένη χρηματοδοτική κίνηση χαρακτηρίζεται ως το τρίτο σημαντικό ορόσημο στην πορεία του έργου, μετά την Τελική Επενδυτική Απόφαση που είχε ληφθεί πριν από έναν χρόνο και την ένταξη του προγράμματος τον Μάρτιο στα 47 στρατηγικά έργα της ΕΕ για κρίσιμες πρώτες ύλες, στο πλαίσιο του Critical Raw Material Act.
Πρώτη βιομηχανική μονάδα γαλλίου στην Ευρώπη με ορίζοντα το 2027
Με τη στήριξη της ΕΤΕπ ενισχύεται το εγχείρημα της Metlen για τη δημιουργία της πρώτης βιομηχανικής μονάδας παραγωγής γαλλίου στην Ευρώπη. Το εργοστάσιο σχεδιάζεται να κατασκευαστεί στο βιομηχανικό συγκρότημα της Αλουμίνιον της Ελλάδας, στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας, με στόχο να ξεκινήσει λειτουργία το 2027. Η πλήρης παραγωγική δυναμικότητα τοποθετείται στο 2028, με ετήσιο στόχο τους 50 τόνους γαλλίου, ποσότητα που εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών αναγκών στο συγκεκριμένο μέταλλο.
Σε μια περίοδο όπου η στρατηγική αυτονομία στις κρίσιμες πρώτες ύλες βρίσκεται ψηλά στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες, επισημαίνεται ότι η Κίνα ελέγχει σε μεγάλο βαθμό την παγκόσμια αγορά και έχει επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές προς τη Δύση. Την ίδια στιγμή, η ζήτηση για γάλλιο στην Ευρώπη αυξάνεται, ενώ η τιμή του, όπως αναφέρεται, έχει σχεδόν διπλασιαστεί τον τελευταίο χρόνο, από 940,50 δολάρια/κιλό στις αρχές του 2024 σε περίπου 2.000 δολάρια σήμερα.
Εκσυγχρονισμός εξόρυξης και αναβάθμιση εγκαταστάσεων στον Άγιο Νικόλαο
Η χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων κατευθύνεται στον εκσυγχρονισμό της εξόρυξης βωξίτη στα μεταλλεία της περιοχής Παρνασσού και Γκιώνας, καθώς και στην αναβάθμιση του βιομηχανικού συγκροτήματος αλουμίνας και αλουμινίου στον Άγιο Νικόλαο, όπου αναπτύσσεται και η νέα μονάδα γαλλίου. Στο συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα περιλαμβάνονται η αύξηση της ετήσιας παραγωγικής δυναμικότητας βωξίτη στα 2 εκατ. μετρικούς τόνους από 1,1 εκατ. σήμερα, η επέκταση της παραγωγής αλουμίνας στα 1,26 εκατ. τόνους από 865.000 τόνους, η ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων, η κατασκευή νέων κτιριακών υποδομών και η προμήθεια εξοπλισμού για τη γραμμή γαλλίου, καθώς και η επέκταση και αναβάθμιση του λιμένα στο συγκρότημα του Αγίου Νικολάου.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Εκτελεστικός Πρόεδρος της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, τόνισε τη στρατηγική διάσταση του έργου, σημειώνοντας: «Με τη χρηματοδότηση της ΕΤΕπ υλοποιούμε ένα εμβληματικό έργο που ενισχύει αποφασιστικά την ευρωπαϊκή αυτάρκεια σε κρίσιμες πρώτες ύλες εντάσσοντας για πρώτη φορά το γάλλιο σε βιομηχανική παραγωγή εντός της ΕΕ και ενισχύοντας την περιφερειακή συνοχή και τη βιομηχανική βάση της Ελλάδος».
Διεθνές ενδιαφέρον και συμφωνίες προμήθειας για το γάλλιο
Ο στόχος της Metlen για ετήσια παραγωγή 50 τόνων γαλλίου περιγράφεται ως ιδιαίτερα φιλόδοξος, με δεδομένο ότι η παγκόσμια παραγωγή του μετάλλου εκτιμάται στους 550 εκατομμύρια τόνους. Το γάλλιο χρησιμοποιείται σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών, από ολοκληρωμένα κυκλώματα σε πληροφορική και τηλεπικοινωνίες μέχρι λαμπτήρες LED, φωτοβολταϊκά πάνελ και μαγνήτες διαρκείας.
Κατά το 2024, αναφέρεται ότι ο όμιλος προχώρησε στο κλείσιμο των πρώτων συμφωνιών προμήθειας με εταιρείες από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τον Καναδά, ενώ έντονο ενδιαφέρον καταγράφηκε από Αμερικανούς αξιωματούχους που επισκέφθηκαν την Αθήνα τον Νοέμβριο για τη Σύνοδο της PTEC. Οι ετήσιες ανάγκες των ΗΠΑ για το μέταλλο εκτιμώνται σε 600 έως 700 τόνους και, σύμφωνα με πληροφορίες, εκφράστηκε ενδιαφέρον για μακροπρόθεσμα συμβόλαια 10 έως 20 ετών για την αγορά σημαντικού μέρους της παραγωγής που θα ξεκινήσει από το επόμενο έτος.
Τέλος, ο Δημήτριος Στεφανίδης, επικεφαλής του κλάδου μετάλλων της Metlen, χαρακτήρισε το έργο σε συνέντευξή του στο S&P Global ως «ένα προληπτικό μέτρο για τον μετριασμό των κινδύνων της εφοδιαστικής αλυσίδας και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης», προσθέτοντας ότι η Ευρώπη εισάγει σήμερα περίπου το 90% του γαλλίου που καταναλώνει και ότι η νέα παραγωγική ικανότητα «θα μπορούσε να αντικαταστήσει πλήρως αυτές τις εισαγωγές, εξασφαλίζοντας σταθερό και ασφαλή εφοδιασμό για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες».
Βολές κατά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη εξαπέλυσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, συνδέοντας τις δηλώσεις του με τις σχέσεις Ελλάδας–Ισραήλ.
«Κανείς δεν πηγαίνει» και η αναφορά στην εκλογική βάση
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του έβαλε τη δημόσια εικόνα των Ευρωπαίων ηγετών δίπλα στον Μπένιαμιν Νετανιάχου, λέγοντας: «Έχετε δει οποιοδήποτε άλλον πρωθυπουργό, εκτός από τον Έλληνα πρωθυπουργό, να πηγαίνει στο Τελ Αβίβ και να φωτογραφίζεται;». Και συνέχισε: «Κανείς δεν πηγαίνει. Γιατί δεν πηγαίνουν; Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εκλέγονται και ξέρουν ότι το να φωτογραφίζεσαι μαζί του [με τον Νετανιάχου] δεν είναι ευχάριστο στις μέρες μας. Όλοι σκέφτονται την δική τους εκλογική βάση».
«Μπορεί ο Νετανιάχου να πάει εκτός Αμερικής;»
Ο Τούρκος ΥΠΕΞ πρόσθεσε ακόμη: «Μπορεί ο Νετανιάχου να πάει οπουδήποτε εκτός Αμερικής; Δεν μπορεί. Ίσως έρθει στην Ελλάδα, δεν ξέρω», επαναφέροντας το θέμα της διεθνούς κινητικότητας του Ισραηλινού πρωθυπουργού στη συζήτηση.
