Tag: ΕΕ

Μιλώντας στο 6ο ΟΤ FORUM στο Μικρό Χρηματιστήριο, σε συζήτηση με τους δημοσιογράφους Ελένη Στεργίου και Δημήτρη Μανιάτη, ο Ευάγγελος Βενιζέλος στάθηκε στα σοβαρά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, αποδίδοντάς τα τόσο σε πολιτικές επιλογές της ΕΕ όσο και σε ανεπάρκειες σε κρίσιμους τομείς.

Υπερρύθμιση και κόστος ενέργειας

«Η ΕΕ είναι ένας ρυθμιστικός παράδεισος, αλλά δεν διαθέτει καμία πιστοποιημένη ανταγωνιστικότητα στις νέες τεχνολογίες. Υπάρχει μια εγγενής αντίφαση», υπογράμμισε. Σύμφωνα με τον ίδιο, ΗΠΑ και Κίνα κυριαρχούν στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις «ξεκινούν με μειονέκτημα λόγω υπερρύθμισης και υψηλού ενεργειακού κόστους».

Το ελληνικό επιχειρείν

Για την Ελλάδα τόνισε ότι η δομή της οικονομίας περιορίζει τα περιθώρια: «η πλειοψηφία των επιχειρήσεων είναι ατομικές, χωρίς πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα, με προβλήματα χρηματοδότησης και επιβίωσης». Έτσι, οι ευρωπαϊκές παθογένειες “μεταφράζονται” ακόμα πιο έντονα στην ελληνική πραγματικότητα.

Δημόσιο ή ιδιωτικό; «Ξεπερασμένο δίλημμα»

Στο ερώτημα ποιος θα οδηγήσει την ανάπτυξη, απάντησε ότι το δίλημμα είναι παρωχημένο: «Ζούμε στην εποχή Τραμπ, που έχει φέρει υπερπολιτικοποίηση της οικονομίας… δημιουργούνται μηχανισμοί που επαναφέρουν έναν ιδιότυπο κρατισμό. Πρέπει να σκεφτόμαστε με τους νέους όρους που θέτει η μεγάλη χώρα του καπιταλισμού».

Η Ευρώπη θεατής στην ΑΙ

Αν και η ΕΕ διαθέτει ισχυρό πλαίσιο προστασίας δεδομένων και πλέον κανονισμό για την ΑΙ, ο Βενιζέλος σημείωσε ότι «παρακολουθούμε ως ΕΕ. Δεν είμαστε πρωταγωνιστές». Η «φούσκα» στο χρηματιστήριο της ΑΙ και ο τεχνολογικός αγώνας παίζουν κυρίως στις ΗΠΑ και την Κίνα.

Για την «κρίση κυβερνησιμότητας»

Κληθείς να σχολιάσει τη φράση περί «μη διακυβερνήσιμης χώρας», διευκρίνισε: «Η χώρα έχει κυβέρνηση με κοινοβουλευτική πλειοψηφία… πορευόμαστε προς εκλογές χωρίς να είναι φανερό ποια κυβέρνηση θα σχηματιστεί». Θύμισε ότι οι συμμαχικές κυβερνήσεις είναι κανόνας στην Ευρώπη και βοήθησαν και την Ελλάδα στην κρίση, επιμένοντας στην ανάγκη για συναίνεση και ουσιαστικό δημόσιο διάλογο: «Δεν μπορούμε να πάρουμε μεγάλες πρωτοβουλίες» χωρίς αυτά.

Η «παγίδα» της συγκυρίας

Ολοκληρώνοντας, μίλησε για τη διπλή χρονικότητα της δημοκρατίας: «Η δημοκρατία κινείται συγκυριακά… όμως κρίνεσαι ιστορικά». Το πρόβλημα, όπως είπε, είναι η αντίφαση ανάμεσα στην ιστορική κρίση και τη βραχυπρόθεσμη συγκυρία, μια «παγίδα» που στην Ελλάδα είναι πολύ βαθιά.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης παρουσίασε στο X πίνακα με τις δημοσιονομικές επιδόσεις των κρατών-μελών, στον οποίο η Ελλάδα εμφανίζεται με την καλύτερη δημοσιονομική εικόνα σε σχέση με το ΑΕΠ της. Η ανάρτηση εστιάζει στη θέση της χώρας έναντι των εταίρων της στην ΕΕ.

Η ανάρτηση και το μήνυμα

Ο κ. Γεωργιάδης έγραψε ότι «Αν κάποιος σας έλεγε πριν μερικά χρόνια ότι στην ΕΕ η δημοσιονομική εικόνα των Χωρών θα ήταν αυτή, θα τον πιστεύατε; Και όμως αυτό συμβαίνει σήμερα και είναι αποτέλεσμα των θυσιών του Ελληνικού Λαού! Η Ελλάδα η Χώρα με την καλύτερη Δημοσιονομική Εικόνα όλων των Χωρών της ΕΕ»· αποδίδοντας τη βελτίωση στις θυσίες των πολιτών και υπογραμμίζοντας τη σημερινή θέση της χώρας.

Τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου για την υποστήριξη εμβληματικών αμυντικών προγραμμάτων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος πρότεινε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στη συνάντησή του με τον Ευρωπαίο Επίτροπο για τον Προϋπολογισμό, την Καταπολέμηση της Απάτης και τη Δημόσια Διοίκηση, Piotr Serafin, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, με τον πρωθυπουργό να υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Παράλληλα, επανέλαβε την ανάγκη για ένα ενιαίο ταμείο που θα στηρίζει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, σύμφωνα με τον Χάρτη Αμυντικής Ετοιμότητας της ΕΕ 2030.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη μεγαλύτερης διαφάνειας στη λειτουργία του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, τον οποίο χαρακτήρισε «ακατανόητο μαύρο κουτί» για τους πολίτες, ενώ τόνισε ότι οι χώρες όπως η Ελλάδα παραμένουν προσηλωμένες στους παραδοσιακούς πυλώνες συνοχής και αγροτικής πολιτικής.

Από την πλευρά του, ο κ. Serafin παρουσίασε την πρόταση της Επιτροπής για προϋπολογισμό ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ μετά το 2027, επισημαίνοντας την ανάγκη ενίσχυσης των επενδύσεων σε άμυνα, καινοτομία και ασφάλεια. Όπως είπε, η Κομισιόν προτείνει πενταπλασιασμό των αμυντικών δαπανών και τριπλασιασμό των πόρων για τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων και τη διαχείριση της μετανάστευσης.

Λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δηλώνει στο Politico ότι στηρίζει κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό δανεισμού για την ενίσχυση της άμυνας, επιμένοντας πως «αν η άμυνα είναι το υπέρτατο ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, τότε χρειάζεται και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση». Ο Έλληνας πρωθυπουργός περιγράφει την Ευρώπη σε «σημείο καμπής» και ζητά «μεγαλύτερη ιδιοκτησία» της ίδιας της Ε.Ε. στην ασφάλειά της.

Πρόταση με όρους και σαφή κριτήρια

Ο κ. Μητσοτάκης εξηγεί ότι θα ζητήσει από τους ηγέτες να εξετάσουν σοβαρά κοινό δανεισμό για αμυντικά προγράμματα και τεχνολογικές επενδύσεις. «Το επιχείρημά μου είναι πολύ απλό: αν η άμυνα είναι το υπέρτατο ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, τότε πρέπει να έχουμε ευρωπαϊκές δομές και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την ανάπτυξη των δυνατοτήτων μας», αναφέρει, προσθέτοντας πως θα υποστήριζε την πρωτοβουλία εφόσον τα έργα τηρούν τα κριτήρια ευρωπαϊκού δημοσίου αγαθού. Παραδέχεται τον «ελέφαντα στο δωμάτιο»: την απροθυμία ορισμένων κρατών να συζητήσουν ανοικτά ένα ευρωπαϊκό ταμείο χρέους για την άμυνα.

Ασφάλεια σε πρώτο πλάνο

Η πρόταση έρχεται σε περίοδο αυξημένων ανησυχιών για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει προκαλέσει παραβιάσεις του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου. Η Κομισιόν ήδη προτείνει χαλάρωση δημοσιονομικών κανόνων για να διευκολυνθούν εξοπλιστικά προγράμματα, όμως οι «φειδωλές» χώρες διατηρούν αντιρρήσεις στους κοινούς μηχανισμούς χρέους. Σύμφωνα με προσχέδιο συμπερασμάτων, οι «27» προσανατολίζονται να κατευθύνουν όλο και περισσότερες αμυντικές επενδύσεις σε κοινή ανάπτυξη, παραγωγή και προμήθεια.

Κοινές προμήθειες και νέες τεχνολογίες

Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει ότι ο κοινός δανεισμός θα πρέπει να συνοδεύεται από δεσμεύσεις συνεργασίας: κοινές προμήθειες, συντονισμένη ανάπτυξη δυνατοτήτων και επένδυση σε νέες τεχνολογίες όπως drones και τεχνητή νοημοσύνη. «Η πρόκληση είναι να εξασφαλίσουμε επιπλέον χρηματοδότηση που θα συνοδεύεται από δεσμεύσεις για καλύτερη προετοιμασία», σημειώνει, τονίζοντας ότι η Κομισιόν και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν «σαφή ρόλο» στη διαδικασία.

«Η πράσινη μετάβαση δεν είναι αυτοσκοπός»

Στο ίδιο πλαίσιο, στέλνει μήνυμα ισορροπίας για την κλιματική πολιτική: «Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός. Αν δεν συνδυαστεί με ανταγωνιστικότητα και συνοχή, τότε ίσως κάποια στιγμή διαπιστώσουμε ότι τρέχουμε λάθος αγώνα». Προειδοποιεί ότι «το τελευταίο 10% έως 20% της πράσινης μετάβασης είναι τρομακτικά ακριβό» και ότι ακόμη δεν υπάρχουν οι τεχνολογίες που θα επιτρέψουν την πλήρη υλοποίησή του.

Μόνος «βέβαιος δρόμος» για να γίνουν τόπος ειρήνης και ευημερίας τα Δυτικά Βαλκάνια είναι η ένταξή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια, τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά τη σύνοδο της Διαδικασίας του Βερολίνου στο Λονδίνο. Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για «ένα εξαιρετικά σημαντικό forum» που αφορά το μέλλον της ίδιας της Ευρώπης.

Ο ρόλος της Ελλάδας και η ανάγκη επιτάχυνσης

Ο υπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ήταν και παραμένει πρωτοπόρος στην ενταξιακή πορεία της περιοχής: «Τα Δυτικά Βαλκάνια βρίσκονται στον διάδρομο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και πρέπει να επιταχύνουν. Αντίστοιχα, και η Ε.Ε. οφείλει να πράξει ό,τι χρειάζεται, ώστε να καταστούν τόπος ειρήνης και ευημερίας». Με φόντο τις οικουμενικές προκλήσεις και την αναζωπύρωση των εθνικισμών, ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε: «Ο δρόμος προς την ευρωπαϊκή οικογένεια θα πρέπει να επιταχυνθεί. Η Ελλάδα θα μεριμνήσει προς αυτή την κατεύθυνση με σειρά πρωτοβουλιών».

Μετανάστευση και ασφάλεια: Πολλαπλές, υβριδικές απειλές

Στη σύνοδο συζητήθηκαν εκτενώς το μεταναστευτικό και τα ζητήματα ασφάλειας, όχι μόνο υπό το πρίσμα της φυσικής ασφάλειας αλλά και των υβριδικών απειλών. «Ζούμε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία πολλαπλών προκλήσεων: επισιτιστική κρίση, κλιματική κρίση, κρίσεις υγείας», επισήμανε, προσθέτοντας ότι οι κρίσεις από εθνικές/περιφερειακές μετατρέπονται σε οικουμενικές, γεγονός που αυξάνει τη συνθετότητα των διακρατικών σχέσεων. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση των Δυτικών Βαλκανίων, σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ, μπορεί να προσφέρει «μεγαλύτερο μέρισμα για τους πολλούς» και σύγκλιση λαών και κρατών.

Το Ουκρανικό στην ατζέντα και η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία

Το Ουκρανικό παραμένει σταθερά στην ατζέντα «καθώς αλλάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε στην Ευρώπη». Μετά τη ρωσική επίθεση, «η Ευρώπη μετεξελίσσεται από οικονομικό–πολιτικό σε γεωπολιτικό πυλώνα», κάτι που απαιτεί μεγαλύτερες συνέργειες, περισσότερες επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα και ένα ανανεωμένο όραμα για στρατηγική αυτονομία. Αυτή, όπως είπε, περιλαμβάνει την ενθάρρυνση των κρατών στον προθάλαμο της Ε.Ε. να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους απέναντι σε παρεμβάσεις τρίτων χωρών που επιδιώκουν να τα απομακρύνουν από την ευρωπαϊκή πορεία.

Κοινές προκλήσεις, κοινές λύσεις

Ο κ. Γεραπετρίτης κατέληξε ότι μοιραζόμαστε κοινές προκλήσεις και μεγάλα κοινά προβλήματα, τα οποία απαιτούν συντονισμένη ευρωπαϊκή διαχείριση. Η ταχύτερη πορεία των Δυτικών Βαλκανίων προς την ευρωπαϊκή οικογένεια είναι, όπως είπε, ο μόνος ρεαλιστικός δρόμος για σταθερότητα, ειρήνη και ανάπτυξη στην περιοχή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις διεργασίες για σχέδιο χορήγησης δανείων στην Ουκρανία, αξιοποιώντας τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας. Στόχος είναι η κάλυψη των διαρκώς αυξανόμενων αναγκών χρηματοδότησης του Κιέβου, καθώς ο πόλεμος που ξεκίνησε πριν από 3,5 χρόνια συνεχίζεται.

Το σήμα Ντομπρόβσκις

Μετά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στην Κοπεγχάγη, ο Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, μίλησε για «προθυμία για εποικοδομητική συμμετοχή» από τα κράτη-μέλη και χαρακτήρισε την πρόταση «μια πιθανή πορεία προς τα εμπρός» που πρέπει να προχωρήσει γρήγορα.

Πώς θα λειτουργεί ο μηχανισμός

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει λύση όπου δεν θα κατασχεθούν τα ρωσικά assets. Το ταμειακό υπόλοιπο που παράγεται θα αντικαθίσταται με ομόλογα, ώστε η Ρωσία να διατηρεί τη νομική αξίωση επί των περιουσιακών στοιχείων, ενώ τα κεφάλαια θα κατευθύνονται στην Ουκρανία ως δάνεια.
Κομβικό σημείο: Η Ουκρανία δεν θα υποχρεούται σε αποπληρωμή αν η Ρωσία δεν αποκαταστήσει τις πολεμικές ζημιές.

Τα μεγέθη μέχρι σήμερα

Έχουν παραχθεί περίπου 175 δισ. ευρώ από ληξιπρόθεσμα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Από αυτά, 45 δισ. ευρώ αξιοποιούνται ήδη σε πρόγραμμα βοήθειας της G7, αφήνοντας διαθέσιμα περίπου 130 δισ. ευρώ για το νέο σχήμα.

Εγγυήσεις, νομική θωράκιση και ρόλος G7

Κρίσιμο για τη νομική ισχύ του μηχανισμού είναι οι εγγυήσεις των κρατών-μελών. Σύμφωνα με τις ζυμώσεις, εξετάζεται διμερής παροχή εγγυήσεων για να αποφευχθούν πιθανά βέτο (π.χ. της Ουγγαρίας) και ένας κλιμακωτός σχεδιασμός που θα επιτρέψει τη συμμετοχή και άλλων χωρών της G7.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, ζήτησε γραπτή πρόταση πριν ληφθούν αποφάσεις, επισημαίνοντας τους κινδύνους για το ευρώ και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Στρατηγική πίεσης προς τη Μόσχα

Η αξιοποίηση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων λειτουργεί ως εργαλείο πίεσης προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν για έναρξη διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, η ΕΕ ανακοίνωσε ταχύτερη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού LNG, εντείνοντας την ενεργειακή απομόνωση της Μόσχας.

Τι απομένει για την τελική μορφή

Με το ΔΝΤ να ετοιμάζει εκτίμηση των αναγκών του Κιέβου, η τελική αρχιτεκτονική του σχεδίου θα εξαρτηθεί από την έκταση συμμετοχής των ΗΠΑ και των υπολοίπων χωρών της G7.
Καίρια ζητούμενα παραμένουν: η ασφάλεια δικαίου, η μακροοικονομική σταθερότητα και η αποτελεσματική διοχέτευση ρευστότητας προς την Ουκρανία.