Το σχέδιο για την ειρήνη στην Ουκρανία

Το αμερικανικό σχέδιο των 28 σημείων για την ειρήνη στην Ουκρανία αξιολογείται ως μια πρώτη βάση για τον τερματισμό του πολέμου, ωστόσο «απαιτεί επιπρόσθετη δουλειά», σύμφωνα με κοινή δήλωση 11 ευρωπαίων ηγετών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η τοποθέτηση αυτή έρχεται μετά τη συνάντηση της ομάδας της G7 και ευρωπαίων ηγετών στο περιθώριο της Συνόδου της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ, όπου συζητήθηκε το αμερικανικό ειρηνευτικό πλαίσιο για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να μποϊκοτάρει τη Σύνοδο, προσδίδοντας πρόσθετη πολιτική φόρτιση στη διαδικασία.

Στην κοινή τους δήλωση οι ηγέτες σημειώνουν ότι «το αρχικό προσχέδιο της πρότασης των 28 σημείων περιλαμβάνει σημαντικά στοιχεία που θα είναι αναγκαία για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη». Την ίδια στιγμή, υπογραμμίζουν ότι το κείμενο, στη σημερινή του μορφή, αποτελεί μόνο «βάση που χρειάζεται επιπλέον δουλειά».

Δηλώνουν έτοιμοι «να συμμετάσχουμε προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι μια μελλοντική ειρήνη θα είναι βιώσιμη», στέλνοντας μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν απορρίπτει το αμερικανικό σχέδιο, αλλά ζητά ουσιαστικές βελτιώσεις και διαπραγμάτευση επί κρίσιμων παραμέτρων.

Αμετακίνητοι στην αρχή: «Τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία»

Ένα από τα πιο καθαρά σημεία της δήλωσης αφορά την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. «Είμαστε ξεκάθαροι επί της αρχής ότι τα σύνορα δεν πρέπει να αλλάξουν με τη βία», σημειώνουν, επαναλαμβάνοντας μια βασική θέση της ΕΕ και των δυτικών συμμάχων από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Παράλληλα εκφράζουν ανησυχία για τους προτεινόμενους περιορισμούς στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, επισημαίνοντας ότι τέτοιοι όροι «θα καταστήσουν την Ουκρανία ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις». Πρόκειται για σαφή προειδοποίηση ότι μια “ειρήνη” που αποδυναμώνει την άμυνα της χώρας δεν θεωρείται αποδεκτή από τους ευρωπαίους ηγέτες.

Ρόλος ΕΕ και ΝΑΤΟ – Απαραίτητη η συγκατάθεση των μελών

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε όσα σημεία του σχεδίου αγγίζουν τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Οι ηγέτες τονίζουν ότι «η εφαρμογή στοιχείων που σχετίζονται με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ θα απαιτούσε τη συγκατάθεση των μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ αντίστοιχα».

Με άλλα λόγια, ξεκαθαρίζουν ότι καμία δέσμευση που αφορά την αρχιτεκτονική ασφάλειας ή τις πολιτικές της ΕΕ και της Συμμαχίας δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη χωρίς προηγούμενη συμφωνία των κρατών–μελών. Έτσι, υπενθυμίζουν ότι το αμερικανικό σχέδιο δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις συλλογικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε Βρυξέλλες και ΝΑΤΟ.