Tag: Δημήτρης Ναούμ

Συχνά πιστεύουμε ότι η ζωή μας ξεκινά από εμάς. Ότι οι σκέψεις, οι φόβοι και οι επιλογές μας είναι αποκλειστικά δικά μας. Η Prophecy Coles έρχεται να αμφισβητήσει ακριβώς αυτή την ιδέα.

Με απλή, λιτή, κατανοητή  γλώσσα αλλά και διεισδυτική ματιά, η συγγραφέας εξετάζει ένα φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια απασχολεί όλο και περισσότερο την ψυχολογία, το διαγενεακό τραύμα.

Τι είναι το «διαγενεακό τραύμα» θα μου πεις τώρα.

Πολύ γενικά , είναι η ιδέα ότι εμπειρίες έντονου πόνου -όπως πόλεμοι, απώλειες, βία ή βαθιές οικογενειακές συγκρούσεις- δεν σταματούν σε αυτούς που τις έζησαν.
Αντίθετα όμως,μεταφέρονται, συχνά ασυνείδητα, στα παιδιά και στα εγγόνια, επηρεάζουν τον τρόπο που νιώθουμε, σκεφτόμαστε και σχετιζόμαστε και εμφανίζονται χωρίς να γνωρίζουμε πάντα την αιτία τους
– Ένα«αόρατο φορτίο» που περνά από γενιά σε γενιά.

Η συγγραφέας χρησιμοποιεί μια πολύ εύστοχη εικόνα:
το παρελθόν λειτουργεί σαν ένας απρόσκλητος επισκέπτης.

Δεν τον καλείς.
Δεν τον βλέπεις πάντα.
Αλλά επηρεάζει ό,τι συμβαίνει μέσα στο “σπίτι” σου – δηλαδή μέσα σου.

Αυτός ο «επισκέπτης» μπορεί να εμφανιστεί ως:
        •       ανεξήγητο άγχος
        •       επαναλαμβανόμενα λάθη στις σχέσεις
        •       φόβοι χωρίς σαφή αιτία
        •       έντονα συναισθήματα που δεν “ταιριάζουν” με την πραγματικότητα.

Το βιβλίο συνδυάζει ψυχανάλυση με λογοτεχνία , μου άρεσε πολύ που χρησιμοποιεί παραδείγματα από διάφορες «τραγωδίες» (αρχαίες και Σαίξπηρ) αλλά και ιστορικά πρόσωπα θέλοντας να μας δείξει πώς τα μοτίβα επαναλαμβάνονται μέσα στον χρόνο.
Κάπως έτσι το σύνθετο θέμα, για εμάς τους αναγνώστες γίνεται πιο κατανοητό, πιο «ανθρώπινο».

«Δεν ζούμε μόνο τη δική μας ζωή.
Ζούμε και κομμάτια από ζωές που προηγήθηκαν».

Ίσως για να βρούμε τον πραγματικό μας εαυτό να πρέπει να κοιτάξουμε λίγο πιο πίσω από όσο πιστεύουμε.

 Ωστόσο δεν έχουμε εδώ εύκολες λύσεις.
 Δεν είναι οδηγός αυτοβελτίωσης.

Όμως διαβάζοντας το, δεν γίνεται να μην αναρωτηθείς:
        •       Από πού έρχονται όσα νιώθω;
        •       Πόσα από αυτά είναι πραγματικά δικά μου;

Για όποιον λοιπόν θέλει να δει τον εαυτό του λίγο πιο βαθιά -και λίγο πιο ειλικρινά- είναι μια ανάγνωση που αξίζει.

*Από τις Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης

Πώς αντιμετώπιζαν τον άνθρωπο οι αρχαίοι Έλληνες; Σαν ένα απλό σώμα που γεννιέται, μεγαλώνει και πεθαίνει; Ή υπάρχει μέσα μας κάτι που δεν τελειώνει τόσο εύκολα; Πότε θεμελιώθηκε η διττότητα της ψυχής και του σώματος;

Το βιβλίο ξεκινά από απλά, αλλά καθόλου εύκολα ,ερωτήματα και μας δείχνει πώς οι αρχαίοι Έλληνες προσπάθησαν πρώτοι να τα απαντήσουν με συστηματικό τρόπο. Στα Ομηρικά Έπη ο άνθρωπος είναι πάνω απ’ όλα θνητός. Η ζωή είναι πολύτιμη ακριβώς επειδή τελειώνει. Δεν υπάρχει ακόμη η καθαρή ιδέα ενός «εσωτερικού εαυτού» όπως τη σκεφτόμαστε σήμερα.

Με τον Πλάτων η ψυχή γίνεται το κέντρο. Δεν είναι απλώς η πνοή της ζωής, αλλά το πιο ουσιαστικό κομμάτι μας ,αυτό που γνωρίζει, που κρίνει, που μπορεί να υπάρξει και πέρα από το σώμα.

Ο Αριστοτέλης θα προτείνει μια πιο ενιαία εικόνα: δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς σώμα και ψυχή μαζί. Δεν είναι δύο ξένοι κόσμοι. Είναι μία ζωντανή ενότητα. Και οι Στωικοί θα επιμείνουν ότι το κρίσιμο δεν είναι τόσο η αθανασία, όσο ο τρόπος ζωής. Ο καλός βίος είναι εκείνος που κυβερνάται από τη λογική , όχι καταπιέζοντας τα συναισθήματα, αλλά βάζοντάς τα σε τάξη.

Το βιβλίο μου άρεσε πραγματικά. Είναι απλό , κατανοητό και ουσιαστικό χωρίς να γίνεται βαρύ. Δεν προϋποθέτει να έχεις διαβάσει Πλάτωνα ή Αριστοτέλη για να το παρακολουθήσεις. Αντίθετα, λειτουργεί εξαιρετικά και ως εισαγωγή σε αυτούς. Και αν τους έχεις ήδη διαβάσει, σου δίνει έναν τρόπο να δεις τις ιδέες τους πιο οργανωμένα και συνολικά.

Σήμερα λοιπόν με όσα έχουμε μάθει και από την πρόοδο της επιστήμης άραγε μπορούμε να απαντήσουμε αυτή την αρχαία αγωνία;

Βιβλίο: Νους , Ψυχή και Σώμα στον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό
Εκδόσεις: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Εκτός από τα βιβλία που σου προσφέρουν απλώς πληροφορίες υπάρχουν και αυτά που σου υπονομεύουν βεβαιότητες. Τούτο το βιβλίο, «Ο Νέρωνας και η Ελλάδα – Το παιχνίδι των ρόλων» κάνει κάτι τέτοιο.

Διαβάζοντάς το, αντιλαμβάνεσαι πως η Ιστορία δεν είναι μια σταθερή αφήγηση, αλλά ένας καθρέφτης που θολώνει και καθαρίζει ανάλογα με το είδος του βλέμματος που επιλέγεις να της ρίξεις. Κάποια στιγμή , όσο μεγαλώνεις ξεφεύγεις – ελπίζω – από το άσπρο ή μαύρο, από το να “δικαιώσεις” ή να “κατηγορήσεις” τον Νέρωνα. Σκέφτεσαι και άλλα χρώματα, πώς ένας άνθρωπος – ή ένας αυτοκράτορας – μπορεί να γίνει ταυτόχρονα μύθος, παρεξήγηση, θέατρο και πολιτική πράξη.
Και πώς η Ελλάδα, με τα δικά της σύμβολα και αγώνες, έγινε για εκείνον μια σκηνή όπου δοκίμασε ρόλους και μάσκες.

Το όμορφο με αυτά τα βιβλία είναι ότι η κριτική σκέψη δεν γεννιέται από μεγάλα συμπεράσματα, αλλά από τις μικρές ρωγμές στην ιστορία που νομίζαμε πως ξέρουμε. Αρχίζεις να ρωτάς “γιατί;”, “μήπως όχι έτσι;”, “τι άλλο δεν είδα;”. Κι αυτή η μετατόπιση, αυτή η αθόρυβη εγρήγορση,
είναι ο ανεκτίμητη.